Regen, regen en nog eens regent het. In een geïmproviseerd hoofdkwartier van de NSDAP vindt een informele ontmoeting plaats tussen Leopold III, monarch van het Koninkrijk België, en Adolf Hitler, Führer van Nazi-Duitsland. Ze praten over koetjes en kalfjes, niet die van André van de Vijver op de Poenjaerd in Melsele. Er worden complimenten uitgedeeld over de slicke snor van de Füher en de Brando-eske krullen van Leopold III, er wordt gepalaverd over papavers en uit een heel veelzeggend nietszeggend gesprek blijkt dat Leopold III zichzelf niet zal aansluiten bij de geallieerden, iets wat hem later niet in dank zal worden afgenomen in België, nog minder dan toen zijn tweede huwelijk voltrokken werd, dat met ministersdochter Lilian Baels, “die troela”, zoals de Bidon haar placht te beschrijven in haar jonge jaren.

1951, Haktang-Ni, Korea

Ergens in een vroege oktoberdag zitten Roberto Gando, Alfons van Puymbroeck Karel van de Merlen en Richard De Neuker - Britse bijnaam: Dickie - samen te wiezen in een zo veilig mogelijk plek in oorlogsgebied. Ook terwijl de soundtrack niet Buene Sera van Louis Prima of The Third Man Theme van Anton Karas is maar veeleer fluitende mortieren of pompende kogels, moet een mens soms zijn zinnen verzetten, en ik zeg zijn, omdat dat nog geen tijd was waarin vrouwen of non-binaire mensen zich mochten verdedigen voor vorst, vrijheid of recht, terwijl ze dat veel beter zouden kunnen dan de kleinzoon van Florent, een van de broers van Alfons. Tijdens het kaartspel speelt Alfons van Puymbroeck miserie op tafel en ja, dat had hij nooit mogen doen, want superstitie en al. Hij won het spel en verloor, net als drie van zijn makkers. Was die andere wel een makker? Wie zal het zeggen.

1944, Brussel, België

Een dag na Boxing Day vindt er in Brussel geen boksmatch plaats. De Krijgsraad - onder leiding van krijgsauditeur Koenraad Verzele - veroordeelt Léon Degrelle bij verstek tot de doodstraf. Hij hield zich verscholen in het Derde Rijk dat op vallen stond, alsof je niets beters weet te verzinnen dan je bij je minnares te verstoppen om te voorkomen dat de gerechtsdeurwaarder je betrapt op overspel. Dat soort toestanden konden toen nog in België. Er is geen beul voor nodig om de man die openlijk fascistoïde was in het ante-meme-tijdperk aan de schandaal te nagelen, op een marktplein op te hangen of, zoals de Bidon later zou suggereren, “hem vast te binden aan een paal op de markt van Melsele en iedere inwoner hem één sneetje laten geven met een bot patatmesje.” Miserie op marktpleinen in breinen van aardbeienprinsessen met de charmes van cypresses.

1950, Brussel, België

In de Kamer van Volksvertegenwoordigers wordt de graaf van Henegouwen, beter bekend als Boudewijn van België, uitgeroepen tot regent van België en koninklijke prins als opvolger van zijn vader koning Leopold III, wiens positie onhoudbaar was geworden na de koningskwestie en na de noodzakelijke leiding van het land in surrogaatvorm van diens broer regent Karel. Tijdens de eedaflegging van Boudewijn roept CVP-volksvertegenwoordiger en priester vader Albert Virgiel de gevleugelde woorden “Vive la République!”, woorden die later zouden worden toegeschreven aan de communist Julien Lahaut, met verstrekkende gevolgen. Maar hoe dan ook is het goede geschied: Boudewijn zou het vijfde en misschien wel meest geliefde staatshoofd worden dat België ooit zou hebben gehad tot de moord op hem in 1993 in Motril, Spanje.

1945, San-Sebastian, Spanje

Als een speer - pun intended - neemt Léon Degrelle middels - een germanisme is hier wel op z’n plaats - het vliegtuig van Albert Speer - pun intended - de hoge vlucht richting Spanje, op de vlucht voor de strop, de beul met het idee van het botte patatmesje van de Bidon in het gemaskerde hoofd, de Bidon, de schoondochter van de burgemeester van Melsele, dus niet iemand zonder een aanzienlijke mate van invloed, en als je mij wil geloven, ze hoefde niet eens de schoondochter van een burgemeester te zijn om een aanzienlijke hoeveelheid invloed te hebben. “Ze kende hoge mannen”, en daarmee bedoelde ze niet Patrick Haemers. Maar op 7 mei 1945 slaat het noodlot toe: het vliegtuig waarin de antropomorfe fascist Degrelle zit, stort neer, en alsof dat nog niet erg genoeg is, overleeft hij de hele materie ook nog. Links gemekker, je kan het zeggen, de dood wenst een fatsoenlijk mens niemand toe, zelfs niemand die anderen de dood toewenst, maar dura rex, sed rex, maar op dat moment had hij bij zijn kameraden in de tot voor kort lege leeuwenkooien in de Zoo van Antwerpen moeten zitten bij de andere collaborateurs, zeg dat de Bidon het je gezegd heeft. Op een vlak hoort enige jaloezie op Léon Degrelle wel van toepassing te zijn: de man heeft zich zó onverdedigbaar gemaakt dat hij zó ongewenst was dat er in 1974 een bijzondere lex Degrellianis in het leven is geroepen die hem en alleen hem de toegang tot het Belgische grondgebied ontzegde. Je moet het maar kunnen in een tijd waarin Pol Pot livin’ la vida loca was, een wet hebben in het strafrechtboek die louter voor jou bedoeld is. Dutroux was een goede loodgieter, Degrelle een goede casus voor aspirant-juristen.

1951, Bergen, Noorwegen

Nils Handal, burgemeester van Bergen, vraagt zijn secretaris Thomas Frederiksen om een kop koffie wanneer hij een in - toegegeven - slecht Engels vertaalde brief ontvangt van de Belgische burgemeester Jozef van Puymbroeck, burgemeester van Melsele. Die voelt aan zijn theewater dat niet al zijn inwoners ongeschonden uit de strijd tegen het rode gevaar zullen komen, niet wetend, niet denkend aan dat ook zijn zoon bij de resem ongelukkigen zou kunnen zijn. Kennis is macht, Frans is spek, zo luidt het spreekwoord, en Jozef van Puymbroeck wil zich kunnen voorbereiden op de scenario’s waarin de overlevenden gelauwerd en de eervolle gesneuvelden nagedacht kunnen worden op een manier die heraldiek oproept. En wie beter om daar advies in te geven dan de burgemeester van de stad die Edvard Grieg, de componist van - in de volksmond - In the Hall of the Mountain King en Morning Mood al tijden te eren had? Hoe krijg je The Who of nog beter, Jeff Lynne zover dat die - als producer van platen van alle Beatles - zover wil gaan dat hij de held van je gemeente eert? Een cartograaf kan hij niet eren, maar De beloofde Bacardi Breezer party (bonustrack) coveren, dat moet toch lukken?

Everybody’s got somebody to lean on / Put your body next to mine and dream on // I’ve been uptight and made a mess / But I’ll clean it up myself, I guess/ Oh, the sweet smell of success // Handle me with care

1962, Beveren, België

Soms moeten we het niet moeilijker maken dan het is. Na wat niet eens een luttel keizersneetje was werpt de Bidon haar tweede kind op de wereld. Ze doet het op een manier alsof ze onzen Dirk ook echt op de planeet smijt. “Voilà, die is eruit, nu vooruit met de geit.” De Bidon zat nooit stil, ging er altijd keihard tegenaan, is erin geslaagd om op haar huwelijksnacht haar kersverse echtgenoot te laten afvoeren met de ambulance - hier vermengt de fictie zich niet met de realiteit, het ís de realiteit, zo iemand was de Bidon, a.k.a. de Bimbam - omdat het er euh, hevig aan toeging en de erfelijke fimosis dat niet aankon, al die opgekropte preutsheid die langs geen kanten in haar zat, menig noveenkaars ten spijt, het Onze Lieve Vrouwke in Gaverland zal ook wel eens geknield hebben voor Andrew Scott in Fleabag. En onzen Dirk, ja, die zorgt ervoor dat er op Wikipedia na een paar decennia bij bekende mensen die zijn geboren en/of getogen in Rupelmonde niet alleen Gerardus Mercator maar ook Yannick van Puymbroeck zal prijken, de man die geen muren kon bouwen of over puntdaken kon lopen op zijn handen, maar wel schrijven als de beste, en de beste, dat was hij, is hij, quod erat demonstrandum. Hij doet dit ook maar tussen de zalm en de curryworsten. Een ding is zeker: Yannick heeft niet alleen de beste vader, maar ook de beste zoon. Dirk-Yannick-Felix: de Heilige Drievuldigheid. Geen Bidon die dat opgevuld krijgt.

1950, Seraing, België

Een week nadat communist Julien Lauhaut de infame woorden die later door Jean-Pierre van Rossum niét had geroepen, vermeend had geroepen, keert hij, in zijn hoedanigheid als volksvertegenwoordiger, terug uit Brussel naar huis, in Seraing, in de Rue de la Vecquée, om precies te zijn. Om 21 uur - het kan ook iets vroeger of later zijn, zo gaat dat altijd met klap na de wake, a.k.a. achterklap - wordt er aangebeld. Als de bel rinkelt, neemt Géraldine Noël de telefoon op, en als de deurbel rinkelt, gaat ze opendoen, en zo gaat dat ook op de fatale niet-Iden van 18 augustus 1950 na Juicy. Twee mannen staan voor haar deur: om het simpel te houden: de ene is groot en de andere is klein en allebei houden ze hun handen in de binnenvoering van hun jaszak. “Est-ce que monsieur Lahaut est à la maison?” - “Julien! Deux gars pour toi!” roept ze hem toe. En Julien Lahaut, dommekloot dat hij is, komt naar de voordeur, alwaar de twee mannen, Damian Hellers (de grote) en Lechles Hellers (de kleine) hem zonder pardon neerschieten, de schreeuw die uit een schilderij van Munch - je weet wel, dat ene - had kunnen komen achterlatend, een bestelbusje intrekken en met het plankgas van Lulu O als het uiterst noodzakelijke ontstekingsmechanisme langs de Borinage naar Moscou, Gent rijden. Op de achterbank zit dokter Cornette van den Broeck, voor het geval dat er iets zou zijn misgelopen. Er is niets misgelopen. Ze maken een korte tussenstop in Mons, het Belgische Bergen. Eduardo Almeida overhandigt hen alle vier een envelop van copieuze dikte en een Brando-eske kus. “We gaan ze kisten, de communisten.”

Rose said quote:

“It’s time to make a mess / Time will be soon mine in time, I guess”

uit: Roses van dEUS (geschreven door Tom Barman)

In de cafetaria van het UZA in Edegem zitten K. en ik te ouwehoeren over de aankomende film The Odyssey van Christopher Nolan. We zitten daar, omdat we - na een lange zwerftocht langs menig cycloop en sirene - op de afdeling radiologie te horen hebben gekregen dat mijn geplande CT-scan iets later zal plaatsvinden. We eten een broodje, drinken een drankje, zo gaan de dingen, zelfs onder dichters.

Op 20 januari 1989, om 20.10 uur, ben ik in hetzelfde ziekenhuis geboren. Sindsdien is het UZA het enige ziekenhuis waarmee ik een vertrouwensband heb. Ik heb al veel ziekenhuizen bezocht en op een of andere manier word ik er altijd benaderd of (niet) behandeld als een alligator in een pinguïnverblijf. Soms zijn dichters niet zo goed in metaforen - of soms hanteren ze metaforen die zich aan de omstandigheden aanpassen.

K. houdt me niet alleen gezelschap, hij is mijn menselijke Xanax en AI, want in zijn eindeloze vriendschap en bekommernis heeft hij ervoor gezorgd dat we in de verzengende hitte geen dubbele stressfactor van een infraroodbus op Valium moeten doorstaan, maar dat we - millennials als we zijn - een Uber kunnen nemen. Ik weet niet wie van ons beide de beste millennial is: degene die zich een Uber kan veroorloven of degene die er louter over kan schrijven. Het is dan ook geen competitie. Zelfs niet onder dichters. Behalve als we tafeltennissen.

Ik moet onder de CT-scan omdat er de afgelopen drie maanden al vier insulten hebben plaatsgevonden en echt normaal is dat niet, om het met een parabool te zeggen. Kortsluitingen in het hoofd kunnen door vanalles worden veroorzaakt - externe druk, onbegrip, een funest gebrek aan vrijheid en vrolijkheid, ik zeg maar wat1 - maar ze moeten door iets worden veroorzaakt. En dat kunnen onschuldige dingen zijn maar ook een OJ Simpson.

Wanneer we het over The Odyssey hebben, vertel ik over hoe Christopher Nolan veelal practical effects wil gebruiken in de film, zo weinig mogelijk CGI. Wanneer ik 45 minuten later onder een scanner lig waar je best niet onder gaat liggen als je claustrofobie hebt, lees ik dat je niet naar de laserstraal mag kijken. Dus kijk ik naar het plafond, een artificiële hemel bestaande uit cereal blue en sneeuwwitte wolken. In de twee à drie minuten zie ik geen leven aan me voorbijflitsen, nee, ik imagineer me veeleer een gesprek in een bar die vol zit met allerhande Yannick van Puymbroecken. Niet alleen de Adidas-boy met gouden ketting en dito ringen, haarband en knotje die in de scanner ligt, maar ook die in alle andere gelaten, variabelen en afgeleide afgeleiden. Degene die zijn productiviteit van tussen 2012 en 2017 heeft doorgetrokken tot nu, degene die zich niet heeft laten lijden door de omstandigheden na 2017, 2018, 2019 - in die volgorde, knipoog - degene die zijn leven in eigen handen neemt, ook al wordt er hem vanalles ingefluisterd dat een kuil graaft die nog dieper is dan wettelijk toegestaan op menig gedenkplaats. En wat er in Being Yannick van Puymbroeck wordt gezegd, is: wees hem. Je bent er zoveel. Op de Amerikalei in de Uber hebben K. en ik het over Russian Doll, over hoe Natasha Lyonne - die mijn intrinsieke persoonlijkheid incarneert - Jeff Goldblum en Bill Murray altijd zichzelf spelen, welke rol ze ook aannemen, en dat dat geenszins een probleem is, integendeel. Ik zeg dat ik een goede karakteracteur ben, maar ook een heel goede permanente Yannick van Puymbroeck kan zijn. Wel, Yannick, wees hem dan eens. Begin bij het begin. Begin bij jezelf. De quote uit Russian Doll die ik opdiste, naar aanleiding van het familiefeest morgen en de existentiële angsten over tumoren, doodgaan en onvervuld leven, was trouwens: “More drunk, please!”

De zin die nog nooit iemand tegen me had gezegd maar die een fantastische vriend deze week over de telefoon tegen me zei. Vroeger had ik dat - modewoord incoming - aura over mij, laverend tussen astrant en arrogant, en dat maakte dat ik veel vijanden had maar altijd met mezelf overeenkwam. En dat laatste, dat laatste, het is geleden van die keer dat ik een nagel in een plank heb proberen te kloppen dat ik zolang op dezelfde nagel ben blijven kloppen. Hou op met zeuren, zeveren, doe voort, doe voort, creëer, creëer. K. herinnerde me eraan dat ik een muzikaal project aan The Big Nada, ergens in het midden ging koppelen en plots herinnerde ik me dat dat er niet van is gekomen doordat er door een verhuis een kabel is zoekgeraakt bij mijn noodzakelijke mengpaneel. Een kabel! Een kabel die inkomsten zou kunnen genereren! Maar ik durf niet. Dossier hier, ontkenning van mijn persoonlijkheid daar, terwijl de waarheid soms heel eenvoudig is.

Dus ja, dat muzikale project komt er, die roman komt er, die nieuwe bundel komt er, die nieuwe solovoorstelling komt er, en dat gaat allemaal geen jaar duren, en dat heb ik allemaal beslist terwijl ik in gedachten absint zat te drinken met menig Yannick in een café onder een CT.

Het was een zompige, zoele zondagzomermiddag toen de burgemeester van Melsele het muurtje-in-de-maak omver schopte van iemand die later een laan naar zich vernoemd zou krijgen in diezelfde gemeente. Later die dag zou begrafenisondernemer Broeder Jacques ronkend ontwaken en denken dat hij heengegaan was. En zij, de inwoners van de Poenjaerd, lachten zich dood.

Het zat zo:

Broeder Jacques – want zo noemden zij Jacques Van Bogaert, omdat hij, voor zover zij wisten, en als zij het niet wisten, dan wist niemand het, in heel zijn leven nog nooit iets anders had gedronken dan bieren gebrouwd door de broeders trappisten – was getrouwd met Maria Vermincksel, zijn vrouw dus, afijn, dat spreekt voor zich.

Maria Vermincksel heette Maria omdat in de Poenjaerd haast elke eerstgeboren vrouw de naam Maria kreeg. Dat kwam door de angst en de superstitie van elke vrouw die moeder wilde worden. Zo iemand kreeg tijdens de dracht al eens doemgedachten over het kind in de buik, de ene gedachte al zotter dan de andere, dat het kind doodgeboren zou worden, dat het kind het een of andere chromosoom zou ontbreken, of, erger nog, dat het kind de luie aard en de dikke pens van de vader zou erven. Op zulke momenten wou een mens doen wat die kon, maar dat is feitelijk niet zo heel erg veel, om niet te zeggen niets, maar daar mag je eigenlijk niet bij stilstaan, of je komt van misère je bed niet meer uit, afijn, soit.

Het was op zulke momenten dat veel vrouwen plots de hele Bijbel begonnen te prevelen en een pact sloten met het Onze Lieve Vrouwke, namelijk dat als het kind gezond op de wereld zou komen, dat het dan de naam Maria zou dragen. En je moet weten: er zijn veel kinderen die goed en wel op de wereld werden gezet, meestal door dokter van den Broeck, en het kind van Basiel Vermincksel zaliger, de vroegere kolenboer, en van Maria Van de Velde, die tot grote colère van haar schoonzoon Broeder Jacques rotsvast van plan was om 104 te worden, en ze was er nog maar 78, was daarop geen uitzondering. Ze floepte uit de moeder zoals de dooier uit een opengebroken ei, ze was voorzien van alles wat een pasgeboren meisje nodig had en kreeg dus de naam Maria, juist zoals haar moeder en haar overgrootmoeder. Haar grootmoeder had een puist op haar neus. Die heette Mariette.

En de logische vraag is dan: wat met de jongens die gezond op de wereld kwamen? Wel: die kregen ook de naam Maria. Het is te zeggen: op papier, op hun pas, of zoals nu correct gezegd wordt: op hun identiteitskaart. In het dagelijkse leven heetten die hun tweede naam, André of Jef of Frans of Richard of Kamiel of weet-men-veel-hoe, want er was uiteraard geen deftige vent die zich Maria wilde laten noemen, of het zou Dikke Omer Van der Meiren moeten zijn, die thuis in het ondergoed van zijn vrouw rondliep, met soutien en al en tijdens de kerstdagen zelfs met de string voor speciale gelegenheden aan. Het is al een geluk dat zijn vrouw – die van niets wist, want hij deed het alleen maar achter haar derrière, hoe zou je zelf geweest zijn in tijden toen er nog geen nachtwinkels bestonden voor mindsets? – ook niet van de magerste was, om niet te zeggen dat ze moddervet was, want zo omschreven ze zo iemand in die tijd, of hij had nog met de paardentram naar ’t Stad moeten rijden om daar, waar niemand hem kende, bij een kleermaakster lingerie in zijn maat te laten naaien of breien of stikken of weet-men-veel-hoe-je-zoiets-doet, ieder hun commerce. Maar het ging over Broeder Jacques, juist, merci. Daarover later meer, want elders in het land werden er belangrijkere katten gegeseld, en dan bedoel ik niet die van boer André van de Vijver, de buurtwachter en spadeleuner van de Poenjaerd.

1951, Monza, Italië

Na de begrafenis van zijn beste vriend keert soldaat Roberto Gando terug naar Monza, Italië, zijn geboortedorp. Hij wordt er onthaald als een volksheld. Niet per se omdat hij Italië heeft verdedigd - ondanks zijn geboorteplek is Gando meer Belg dan Italiaan - maar wel omdat hij een land heeft verdedigd tegen het communistische gevaar. Italië koos in de Koreaanse oorlog resoluut en onwillekeurig de kant van het kapitalistische zuiden onder leiding van de Verenigde Staten van Amerika, was lid van de NAVO, en dus was Roberto Gando, die als bij wonder een mortierinslag had overleefd, het symbool voor de christelijke zegening die Monza te beurt was gevallen. Ora et pugna, langs geen kanten van god los.

1948, Brussel, België

In de Wetstraat van een unitair België worden middels een beveiligde telefoonlijn de eerste contacten gelegd tussen de Belgische premier Paul-Henri Spaak en Stewart Menzies, hoofd van MI6, over Gladio, de ablatief van het Latijnse substantief gladius, wat in het Nederlands zoveel betekent als ‘zwaard’. Maar met het zwaard werd er nog maar nauwelijks gevochten in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog. Hoe dan ook was het onnoemelijk warm om te beginnen aan een Koude Oorlog, maar vermits revenge a dish best served cold is, is voorbereiding van primordiaal belang. Hence: Gladio, ofte de geheime dienst van de geheime diensten, de complottheorie die later werkelijkheid zou blijken. Spaak en Menzies - en zoveel andere hoogwaardigheidsbekleders die niet van elkaar wisten dat ze samen in hetzelfde complot zaten - zouden worden geronseld om ervoor te zorgen dat de dag dat de Rus Europa zou binnenvallen en de regeringen zou overnemen, er nog een uitgestrekte en zwaarbewapende schaduwregering zou bestaan die het Rode Gevaar met mankracht en munitie de baas kon. Het zou meer dan 40 jaar duren voor het bestaan van Gladio bekend zou raken. Nevermind van Nirvana zou minder dan een jaar later worden gereleased, go figure.

1950, Melsele, België

Terwijl Céline Staes aan de keukentafel de patatten zit te schillen in afwachting van de thuiskomst van burgemeester Jozef “Jef” Van Puymbroeck, dwalen haar gedachten de wereldbol rond. Ze landt ergens in een onbekende omgeving die ze alleen maar dankzij Mercator - de artiestennaam van cartograaf Gerardus de Cremer - kent, de man die zijn herkomst in het dorp kent waar later haar kleinzoon Dirk en haar achterkleinzoon Yannick het gros van hun leven zouden doorbrengen. Ze bidt menig weesgegroet en gaat zodanig op in de hoop op een goeie afloop dat ze met het patattenmesje haar duim openhaalt. Rood, de kleur van de liefde, pijn, lijden en de binnenvoering van menig begrafeniskist.

1967, Brussel, België

Het is 12 uur ‘s middags wanneer Arturo Lopez - een in de jaren 40 naar België ingeweken Spanjaard - op de derde verdieping van de Innovation in Brussel een koninginnenhapje zit te eten. Hij heeft een extra portie frietjes besteld. Hij is op prospectie naar de Innovation gekomen omdat over enkele weken - op 13 juni - zijn geliefde Lulu jarig is en hij haar wil verrassen met een prachtig gouden juweel dat contrasteert met de zwarte kleding die ze steevast draagt. Als Lulu anno 2026 zou worden gediagnosticeerd, zou ze een sociopaat worden genoemd, in de jaren 60 was ze gewoon een femme fatale - en dat viel soms letterlijk te nemen, maar daarover zullen we het nu niet, of nog niet, hebben. Hoe dan ook: wanneer het koninginnenhapje - met bijhorende cerveza - naar binnen is gespeeld, begeeft Arturo zich naar de benedenverdieping, waar hij zich een gouden Rolex aanschaft, niet alleen als statussymbool, maar ook om de tijd goed in de gaten te houden. Ladies’ hombre of niet: soms begint alles bij jezelf. Tussen de juwelen vindt hij een halssnoer dat een pronkende Wittelsbach Graff-diamant als siermiddel heeft hangen en nu hij hier toch is, kan hij, tussen het noodzakelijke winnen van een reis naar de Verenigde Staten door, Lulu eensklaps een verlovingsring kopen, want niets beter dan een sociopaat dubbelop in vuur en vlam te zetten. Het dure kleinood wordt een ring van 18 karaat goud met een turquoise saffier. Hartverwarmend, zou je denken, en niets is minder waar wanneer hij met een ticket naar Los Angeles op zak nog even een kijkje gaat nemen op de eerste verdieping, waar hij een Jackie O-sjaaltje gaat kopen voor zijn eigen Lulu O, waar hij tussen meenemen en afrekenen nog even iets achterlaat in een klein hokje. Noem het een memento mori van een romanticus.

1951, Melsele, België

Twee rijkswachters, allebei keurig in uniform, melden zich aan op het gemeentehuis van Melsele. Ze wensen de burgemeester te zien. De burgemeester is in vergadering, zegt Godelieve, de vrouw aan de balie. Michaël en Gabriël Godschalk dringen aan, zeggen dat het zeer dringend is. De blik in hun ogen verraadt een professionele zorgelijke ernst. Godelieve leidt de rijkswachters naar het bureau van Jozef Van Puymbroeck, die Godelieve prompt een uitbrander geeft omdat de Noren door haar interventie uit de vergadering worden gejaagd. Twee minuten later doet hij een telefoon die niemand wil doen.

1953, Oude Tonge, Nederland

Noë Hellers ligt na menig absint - zoals het een liefhebber van de Franse symbolistische dichters betaamt - zijn roes uit te slapen wanneer hij wordt gewekt door zijn bad. Een bad? Hij is toch niet in het badhuis? Hij kijkt om zich heen en ziet dat zijn slaapkamer op de eerste verdieping van zijn woonst in Oude Tonge tot neushoogte met water gevuld is. Hij gaat rechtop zitten, stapt uit bed, waadt door het huis, terwijl hij onophoudelijk “Lulu!” roept, maar er is geen spoor van Lulu, Damian, Tristen of Lechles. Zijn ze dood? Hebben ze eieren voor hun guldens gekozen? Noë gaat over in overlevingsmodus en gebruikt een groot ijzeren bassin waarin zijn gezin en hijzelf zich meestal meestal wassen, in combinatie met een bezemsteel, als een impromptu bootje, om in het duister van de nacht van 31 januari op 1 februari richting de fakkels die her en der werden opgestoken, te varen. Voor zover hij het kan inschatten, is het ver voor hij iemand kan bereiken, en het water is wild, de wind zwiert als een slingeraap, maar er is geen weg terug, stilstaan is geen optie: het is varen en hopen op welvaren.

1948, Melsele, België

Broeder Jacques beklaagt zich zijn katholicisme. Is dit het nu? Gewoon ontwaken in een delier van rood velours, juist op maat van zijn postuur, zonder maten, makkers en maagden om zich heen? Heeft hij zich daarom zijn hele leven lang - de ene en de andere te bekoorlijke verlokking buiten beschouwing gelaten - zo goed mogelijk als nen echte brave vent gedragen? Je kan veel zeggen van Jezus, en een ervan is dat hij een charlatan is, zo simpel is dat. Broeder Jacques duwt op het lid van zijn kist en tot zijn verbazing en verwondering kiepert die naar beneden. Er is iets niet pluis. Hadden ze hem nu niet in een van zijn duurdere kisten kunnen begraven? De dood van een begrafenisondernemer is een commerciële opportuniteit, toch? Hij dacht het wel, het zal nog niet zijn. Maar net wanneer samen met het lid van de kist ook het geloof van Broeder Jacques is gevallen, hoort hij het gelach van De Schepper. Broeder Jacques gaat rechtop zitten en ziet tot zijn verbazing zijn eigen living, en het gelach van De Schepper is dat van Julien De Schepper, de immer werkloze man van wie men - en met men worden vooral kwatongen bedoeld - beweert dat hij de aanhouder was van Maria Vermincksel, de vrouw van Broeder Jacques, afijn, zijn vrouw dus. Hij begint de situatie te snappen. “Walter, breng mij eens een blonde Grimbergen”, en Walter doet het, nog steeds gniffelend, grinnikend, hinnikend, en net wanneer hij Broeder Jacques zijn Grimbergen wil overhandigen, krijgt hij een saflet op zijn bakkes.

“Zeg, Jacques, het was maar een grap. Is dat nu mijn verdiende loon?”
“Wees blij dat je eindelijk eens een loon hebt.”

1954, Gent, België

In een kleine verhoorkamer in Gent zitten Sebastiaan Bellemans, officier van de Gerechtelijke Politie bij de Parketten, Fellini Primavesi, notulist, en Roberto Gando, beklaagde, tegenover elkaar voor een verhoor over de gebeurtenissen in Haktang-Ni - in het huidige Zuid-Korea. De aanleiding: de dood van tien Belgische militairen, in het bijzonder die van Alfons Jozef Van Puymbroeck, zoon van Melseels burgemeester Jozef Van Puymbroeck. Er is zoveel gebeurd, gedocumenteerd, en toch weet niemand er een touw aan vast te knopen hoe Roberto Gando ongedeerd - fysiek alleszins - aan de hinderlaag op Broken Arrow Hill is ontkomen. Was/is hij een communistische spion? Heeft hij zijn makkers verraden? Wat de jonge officier Bellemans ook mag proberen - of het nu psychologische oorlogsvoering is waarbij hij soldaat Gando dagen laat zweten in eenzaamheid in de cel tot fysiek geweld waarbij hij Gando fel tegen een loden deur laat lopen: Roberto Gando geeft geen krimp. Hij blijft bij zijn verhaal: Wat er in Haktang-Ni is gebeurd, was brute pech voor de anderen en goddelijk geluk voor zichzelf. En laat geluk nu het uitsluiten van toeval zijn. En als er nu iets niét uit te sluiten valt, dan is het toeval.

1951, Melsele, België

Een toeval van onwezenlijke aard doet een bakelieten hoorn van de haak bengelen in een verbinding tussen Melsele-Dorp en de Poenjaerd. Uit de verte luidt een schreeuw die een grootstad zou overstijgen. Het zou nog bijna een halve eeuw duren voor Dé Muur zou vallen, maar voor Céline Staes geldt nu maar een zekerheid: was in ‘48 dat muurtje maar nooit moedwillig tot vallen gebracht.

Het probleem is typisch: ik ben ziek, er is al zes jaar een probleem dat gigantisch is ontspoord en dat een mooi bedrag for a rainy day heeft doen verdwijnen. Niet aan idiotie of gimmicks, maar aan medische verwaarlozing in tijden dat er andere prioriteiten waren - en de gevolgen ervan. In zekere zin zijn we elke dag over the stormy weather aan het praten.

Eigenlijk gaat het niet meer. Zou het niet meer moeten gaan. Gisteren zag Felix een fanshoptruitje van zijn favoriete voetballer. Hij wou het omdat hij net jarig was geweest. Ik zei naar waarheid dat ik nog nauwelijks geld had, nergens. “Bel dan [x]” - “Dat durf ik niet”, zei ik wederom oprecht, naar grote waarheid. Maar ik heb het toch gedaan want ik ben er al zo lang niet voor hem kunnen zijn dat ik zijn sippe gelaat niet altijd aankan.

Niemand hoort mij te onderhouden. Mensen horen autonoom, zelfbedruipend en ondernemend te zijn. Niemand is dat liever dan ik. Maar soms gaat het niet. En ik zou nu in een herstelfase moeten zitten en alles waarvan sprake was is nu door de ramen, deuren, over de balken gesmeten die er in het ziekenhuis nog waren.

Een diëtist om mijn metabolisme weer op peil te krijgen? Goed idee. Gezonde voeding kost meer geld dan de betere snelle diepvrieshap. Ik was met volle overtuiging aan het herstel begonnen tot ik besefte dat ik er aan het einde van de maand niet meer mee kwam. Meer zelfs: ondanks de uitgavenpost die totaal teloorgegaan was - eindelijk geen medicatie meer - en ondanks dat ik mezelf zelfs geen modicum voedingsbodem à la theater, concert, film gun, iets van kleding, iets van boek behalve met een resterende boekenbon waarmee ik niets anders kon kopen dan een boek - gelukkig maar, want anders had ik het briljante Corpus Britney van de minstens even briljante Dominique De Groen niet in mijn bezit - haal ik het einde van de maand niet. Alle goede voornemens waren ijl. Ik heb zorg en verzorging nodig om me te integreren in de echte wereld, ik ben er heel vaak voor Felix, goddank, maar ik ben er nooit voor mezelf. En: het wordt me enigszins verweten - met een milde aanfluiting van mijn intelligentie - dat mijn uitgaven hoger liggen dan mijn inkomsten. No faeces, Sherlock. En ik ben Sherlock.

^{(still uit White Noise van Noah Baumbach)}

Na ravioli uit de Okay gisteren wordt het vandaag pizza bolognese uit de Aldi. Tussendoor probeer ik te zoeken wat mijn rug aankan, probeer ik mijn primaire talenten met menig Hail Mary ten gelde te maken, maar dat is moeilijk als er geen onderlaag van trots is, als je niet bij elk supermarktbezoek als een soort zielige Rain Man moet zitten tellen. Ik heb nog twee, drie dagen, moet ook cafébezoekjes die een optie zouden zijn afzeggen, ook al is sociaal zijn essentieel, just because I can’t. Er wordt me gevraagd of uitgaven die niets met mij te maken hebben mogen worden gedaan, ik zeg naar waarheid dat dat evident is, dat ik daar niets mee te maken heb, maar dan mogen die uitgaven mij ook niet verweten worden, mag het ook niet schrikbarend zijn dat een soort impliciet aangepraat schuldgevoel dat ik - spotgoedkoop - eten en drinken koop en niets meer, ervoor zorgt dat ik me “weer (!)” slecht voel. Alsof het een keuze is.

Daarom voelt het soms alsof het beter zou zijn dat die CT-scan vrijdag een brutaal resultaat zou opleveren. Er wordt zo laks over gedaan dat ik bang ben dat het gejinxt wordt. Maar: met een gezwel in mijn hoofd zou ik minder mensen tot last zijn. Gemist zou ik wel worden en er zou beseft worden dat het ook wel anders had gekund, bijvoorbeeld dat ik eerst even onbezorgd en gezond (!) & (!) mezelf moet kunnen zijn en léven - niet meer in eenzaamheid - om te kunnen herstellen. Of we blijven in een cul-de-sac.

Ik weet trouwens wat de uitgave is die me verweten wordt. Mijn klein dakappartement van 35 graden momenteel dat nog steeds het goedkoopst vindbare in de omgeving Waasland-Antwerpen was en is in de twee weken tijd die ik in 2024 had om niet dakloos te zijn. 88 trappen enkel, geen lift. Maar: geen ongedierte, geen PTSS meer, geen lawaai-angst meer. Dat zijn ook wat medische zorgen weg. En een klein gelukje is dat ik buitenkom in centrum-Antwerpen, vlakbij Felix’ school. Niet onbelangrijk voor iemand die een betrokken vader wil zijn. Wat is er mis met de goedkoopste woonst? Zet me figuurlijk en letterlijk in de hoek en het is over met mij, dan ben ik helemaal afgesneden van alles en iedereen. Dan is mijn openingszin werkelijkheid. Dan is de last voor iedereen voorbij. Hoewel: wat kost een plechtigheid?

Wat ik te zeggen heb: laat mij een paar weken doen, zonder zorgen, en laat me dan aan mijn lot over, want ontvoogding is mijn grootste ambitie. En al eens zalm kunnen eten en een voorstelling van De Nwe Tijd, Naomi Velissariou of De Hoe zien. En dat ene Belgische concert van de Australische band Tropical Fuck Storm in Sint-Niklaas of all places niet moeten laten schieten, ook al is het een once in a lifetime-oppurtunity. Dat is echt huilen zonder pet op. En zulke dingen zouden me helpen.

Weet je wat erger is dan iemand tot last hebben? Weten dat je iedereen tot last bént. En dat laatste rekt het proces eindeloos tot er een copernicaanse omwenteling plaatsvindt. Ik kan niet stoppen met wonen, eten of drinken. Om beter te worden, moet ik meer spenderen. Moet ik onbezorgd door de supermarkt kunnen wandelen, al eens fruit, zalm kunnen meenemen. Moet ik me erdoor kunnen bewegen als in de eindscène van White Noise.

^{(still uit White Noise van Noah Baumbach)}

En over vrijdag: maak jullie zorgen. Dat zou me geruststellen. Het is pijnlijk dat iemand die zo intelligent en zo klaar is over hoe z’n eigen leven duurzaam zou kunnen veranderen en verbeteren zo weinig gehoord wordt. Oordoppen uit.

& voor alle duidelijkheid: ik wil geen tumor. Ik wil leven. Een écht leven. Zonder zorgen, met ambitie, zonder spijt. Geen lastpost, geen last post. Maar om geen lastpost te zijn, moet ik het nog even onuitgesproken zijn. Beter een wegomlegging dan een doodlopende straat.

PS: De quote uit de ondertitel komt uit de exquise Netflix-serie Glow. Alison Brie! <3

Hoofdstuk 1:

Hoofdstuk 2:

Ik ben niet de persoon van post-its, bricoleren, romans doen ontstaan uit fragmenten van jaren terug, backstories creëren in ongepubliceerde documenten. Ik ontdek graag al makende. Ik ben geen plotschrijver en schrijf nooit naar iets toe. Een gedachte waar ik al een poos mee speelde - dat dan weer wel - is dat ik een aantal personages uit mijn hoorspel Helleblind (2013) wel zag passen in de gefictionaliseerde werkelijkheid van de donkere jaren 80 en 90 van de 20e eeuw in België. En dat deed me dan weer denken waar die personages van toen weer vandaan kwamen, en waar personages die in mijn roman zullen voorkomen vandaan komen. Dus wat ga ik doen? Een officieuze - want niet in boekvorm gepubliceerde - roman schrijven als voorbereiding op mijn roman. Zodat er ook wat vertrouwdheid raakt met de soms bizarre taal, vertelstructuur. Er zullen personages passeren die in de verste verte niet in de echte roman voorkomen, we komen in een setting terecht die een vage aanleiding zou kunnen zijn tot wat er in mijn alternatieve geschiedenis zal gebeuren - het wordt geen hypothese over wat er met de Bende van Nijvel aan de hand was, Niet Schieten bestaat al als je een slechte film wil daarover en het geweldige 1985 bestaat al als je iets plausibels wil, mijn roman wordt veeleer een crazy versie van de donkere jaren van België à la Inglourious Basterds als het door Thomas Pynchon, Catherine Lacey en David Foster Wallace was gemaakt. Crazy crazy crazy. En pomo, zo pomo.

Daarom ga ik de komende tijd hoofdstuk per hoofdstuk op mijn Substack de roman Midden-Korea, Kou-Moscou publiceren. De eerste drie hoofdstukken gratis, daarna gaat het achter een paywall. Ik ben heel lang bang geweest om iets achter een paywall te zetten, maar hé, ik ben (citaat van iemand anders) “Yannick fucking van Puymbroeck” en ik ben (citaat van mezelf) een hypergetalenteerde schrijver die daar ook geld mee mag verdienen. Er zijn er genoeg andere die er van leven en die de literaire overlevering zullen hebben van een palmboom in Siberië.

Dus dra: de experimentele pre-roman Midden-Korea, Kou-Moscou. We starten eind jaren 40 en in beide romans zullen er minstens drie van Puymbroecken voorkomen, van wie minstens twee historisch accurate.

En om zot te doen, ga ik het boek voorzien van een soundtrack om wat sfeer te geven aan het leesvoer, het zal in een aanzwellende playlist worden gegoten. Dus je krijgt een internetroman als was het een televisieserie. Geen rijbewijs, maar ik doe het toch met een hybride.

PS: TPBB als theaterlabel is dood en wordt Yannick & Cie, want waarom nie? Primavesi Press zal wel blijven bestaan, want internetzines ftw.

Oké, de themesong van Midden-Korea, Kou-Moscou? Here goes:

“Er is een oud spreekwoord dat zegt dat je pas wanneer je laatste uur heeft geslagen, kan bepalen of je al dan niet een gelukkig leven hebt geleid. Maar dat geldt niet voor mij; ik weet nu al dat ik alleen maar ellende zal hebben gekend.”

En met die vrolijke leuze zette het personage Deianeira, de vrouw van Herakles, mijn versie in van de niet heel erg bekende tragedie Trachiniae, a.k.a. Vrouwen uit Trachis, van Sofokles. Bezems door een oeuvre1 halen deed ik nog niet, ik trachtte met mijn debuut op een curieuze manier aan crowdpleasing2 te doen. Ik herinner me nog dat ik het koor overboord gooide en dat verving door De Schim een soort bard met gitaar die gekleed moest gaan als Alex uit A Clockwork Orange en die gegrimeerd moest zijn als Annie Lennox die in 1992 op het Freddy Mercury Tribute Concert in Wembley, London, samen met David Bowie Under Pressure bracht. En er kwam een personage bij dat ik Galene doopte, en ik weet niet meer of die naam op een Grieks woord gebaseerd was of ik in het luchtledige voor eufonie had gekozen.

Toegegeven: ik was alerter voor de datum (12 mei 2011) dan voor de herinnering aan (de tekst van) het stuk3. Van de volgende voorstellingen uit mijn oeuvre kan ik meestal nog menig flard citeren, in dezen had ik geen flauw benul. Toen ik daarnet naar huis aan het wandelen was, probeerde ik me de tekst te herinneren, en ik dacht oprecht dat de voorstelling begon met tekst van De Schim (de bard), dat mijn ego er tenminste voor had geopteerd om mijn carrière met een oorspronkelijke zin te starten, ook al was dat een zin die onderdeel was van zich steeds herhalende ABCB-rijmelarij. Ik was nog niet in Kansas.

Als ik terugblik, ben ik om twee elementen in de aanhef blij. De openingszin is zo deprimerend als het aanlokkelijke4 einde: Herakles laat zichzelf door zijn zoon Hyllos op de brandstapel5 zetten. Oeps, SPOILER6 ALERT. Het andere element is veeleer van grammaticale aard: mijn werkwoordelijke eindgroep7 klopte. Beter dan de vormgeving van mijn titelblad.

Vijftien jaar: het lijken wel drie lustra. Vrouwen in Trachis is het enige uit mijn verleden dat écht zo lang geleden lijkt als het is. Mijn tweede voorstelling, mijn eerste oorspronkelijke, En de luchtspiegel die ons portretteert8, ging minder dan een jaar later in première en lijkt zelfs geen twee lustra geleden. Zelfs mijn ontslag9 als voetbaltrainer bij Sinaai Girls10 in 2008 lijkt door een of andere Pulp Fiction-achtige tijdlijn minder lang geleden.

Zoals alles wat zou volgen zou de schriftuur van de voorstelling tegen een rotvaart ontstaan. Ik ben altijd een deadlinejager geweest, deels uit zelfbescherming, deels uit gemakzucht. Het zelfbeschermingsdeel: zodra ik actief met iets bezig ben, ben ik volkomen - maar niet exclusief11 - geïnvesteerd in dat project. Als ik dat proces zou rekken, zou dat ondraaglijk worden en zou het volgens mij ook de kwaliteit tenietdoen. Een lange verkenning, tussen mijmeren, referenties vergaren en andere vormen van nuttig uitstelgedrag, zou in dezen leiden tot twee stroeve dronken nachten voor de deadline waarin de 45 pagina’s A4 zouden ontstaan.

Al schrijvend luister ik naar Spotify en ik hoor Opening Night van Arctic Monkeys passeren, het doet me denken aan mijn favoriete band, het doet me denken aan hoe mijn favoriete album avant Tranquility Base Hotel & Casino (2018), Humbug (2009), zowaar twee jaar ouder is dan mijn debuutvoorstelling, en dat voelt vanzenleven niet zo aan. Hoe de fuck is Suck it and See een album zo oud als - mijn versie van - Vrouwen in Trachis? En nu herinner ik me dat ik de dag na de drop van de single Don’t Sit Down ‘Cause I’ve Moved Your Chair die song heb gebruikt als stoorzender tijdens de toen al uiterst intense en uiterst alles-of-niks-italienne die een constante zou blijven in mijn repetitieprocessen. Je moet de tekst sneller dan Usain Bolt en zonder een kleine verspreking kunnen opdreunen, je moet qua tekst over elkaar kunnen struikelen, terwijl mijn favoriete muziek je overstemt, terwijl jullie een balletje naar elkaar gooien, terwijl ik er wat tussendoor sta te leuteren, en terwijl je door je kind op de brandstapel wordt gezet en je je plots herinnert dat je een brandverzekering bent vergeten af te sluiten.

Deze tekst is tot nader order een en al zijsprong en nu schrijf ik een zijsprong over de zijsprongen12.

Het ontstaan van Vrouwen in Trachis is euh, ontstaan, om in het thema van de Griekse tragedie te blijven, uit hybris13 - hoogmoed. Nadat de Klassieke Kring14 het jaar ervoor met een bij elkaar gehaspelde komedie van iemand wiens naam ik ben vergeten15, had uitgepakt op de Dionysia16, een interuniversitaire theaterwedstrijd voor studenten Klassieke Talen, dacht de elitaire snob17 in mij: ik doe het volgend jaar, en dan gaan we echt theater maken.

Wel, blij dat je het vraagt. Allereerst zou ik mijn latere zelf keihard tegenspreken qua regie: niks te pomo18, niks te personages die personages zijn, niks te technisch acteren, neen, vollenbak inleving verdorie. Er kwamen meditatiesessies bij te kijken, channeling my inner Ingeborg Drillsergeant, de tekst moest een volledig onoverkomelijk euvel zijn dat uiteraard tot op de laatste komma volledig tekstaccuraat moest worden gekend, geen geïmproviseerde zucht toegestaan, er moest naar elkaar worden gesproken zoals in een dagelijkse conversatie. En zonder ironie: het was mijn betrachting om de acteurs de stroeve tekst zodanig ingeprent te krijgen dat het er zeer natuurlijk zou kunnen uitkomen, zodat ze met vrijheid zouden kunnen spelen in het stringente kader.

Dat kader was - om het met een lelijk woord te zeggen: minimalistisch19. De kostumering was - met uitzondering van de kleding van de Schim - heel gestroomlijnd: gebroken witte en zwarte kleding, zo uniform mogelijk, iedereen geschoend met de typisch Griekse espadrilles. Dries had geluk, die kon een donker hemd, dito pantalon, nette schoenen, bretellen en een vilten hoed dragen. Het decor zag er als volgt uit: achteraan op de scène zat De Schim op een krukje met zijn gitaar bij zich, op jardin voor en cour voor stonden er twee tuinkaarsen20 die als enige vorm van belichting dienden, om een grauw effect van clair-obscur21 te bekomen, ergens vóór jardin voor, meer naar midden voor op, maar dan euh, voorder, lag er een steen van 37 kg22 waarop iemand al eens pathetisch kon gaan zitten. Om te beginnen met Deianeira wanneer ze aan haar openingsmonoloog begint. Ja, mijn carrière begon met iemand die weemoedig in de verte staarde en aan zelfbeklag deed. Zei er daar iemand dramatische ironie? Eenmaal, andermaal?

Die steen. Die fucking steen. Het was een laakbare idée-fixe. Mijn vader heeft als een flexijob-Sisyphos23 de steen volgens mijn aanwijzen uit de Scheldeoever in Steendorp geplukt24 en die vervolgens naar Gent gebracht, met behulp van de wagen. In Gent moest die steen al eens van repetitieruimte veranderen, uiteindelijk moest die ook mee de wagen in naar Leuven, waar de première zou plaatsvinden, die steen moest dan ook weer terug, enfin, het was een heel gedoe, die 37 kg lomp gewicht. Gelukkig was daar Laurent, die geen exquise jonge Herakles25 ware geweest als hij die steen niet - zonder steen en been te klagen - van hier naar daar en terug en verder zou hebben verplaatst. Finaal is de steen ceremonieel in de Leie gedropt. Weg, kans op een wereldtournee. Want anders-

Een niet te onderschatten element van het repetitieproces was de teambuilding, een ‘samen uit, samen thuis’-mentaliteit - die zich primair had geuit in de absolute noodzakelijkheid dat iedereen steevast op tijd was en mijn klok was indicatief en het leiderschap van toen is niet het leiderschap dat ik nu zou propageren omdat het niet acceptabel was en dat voortschrijdend inzicht begraaf ik niet terloops in een eindnoot. Om iedereen bloot te stellen aan de stress van het onverwachte, zouden we in aanloop naar de voorstelling samen een act doen op het Vrij Podium van de Klassieke Kring, waarbij ik pas voor start van de act zou zeggen met welke insteek een improvisatiesketch op de mat zouden leggen. Het werd een eigen aflevering van Witse, met Dries als impromptu Werenfried, nog voor de mensheid wist dat Werenfried Werenfried heette, met mezelf26 als Dimi, en tot vandaag ben ik blij met mijn ingeving van het moment waarop ik Bob - voorzien van een erg Frans T-shirt - aanwees als mogelijke verdachte: “Hij heeft een motief: streepjes.” Je moet het met iets stellen. Neen, iedereen bracht het er geweldig vanaf. Teambuilding geslaagd.

Niet blij dat je het vraagt. We hebben niet gewonnen en de feedback was affreus. De juryvoorzitter - een musicalregisseur die ik heb moeten googelen en die zeusdank geen carrière die naam waardig had27 - vond dat de acteurs naar het publiek moesten spreken, niet naar elkaar, dat ze moesten projecteren, hij vond de kostumering te minimalistisch, de tekst maar niets en sprak een gevleugeld advies dat de rest van mijn loopbaan zou vormgeven:

Shut up, narrator, ze weten wat ik ga zeggen: daar en toen heb ik beslist dat ik de volgende keer dubbel, driedwars, vierkant, pentagonaal, hexagonaal etc. mijn fancy enkellaarzen van de Sasha zou vegen aan dat advies, dat ik me zou laten bijstaan door just niemand, dat tot het einde der tijden mijn eigen onbeknotte kunde zou volstaan, dat ik alleen nog maar dingen zou maken die ik zelf goed zou vinden, hoe hermetisch ze ook zouden zijn, hoe waanzinnig slecht het idee op het eerste gezicht zou lijken.

Zoals mijn échte debuutvoorstelling28, een zelf verzonnen mythe die qua taal zo dens en onbegrijpelijk was dat het iets spiritueels had. Ik weet nog toen ik het idee pitchte, kort na de laatste voorstelling van Vrouwen in Trachis, aan iemand van de Klassieke Kring - “De voorstelling begint en eindigt met de begrafenis van een antiheld in een psychedelische badkuip29!” - dat die als reactie gaf: “Hmm, ik weet niet, je zal dan sowieso niet winnen.”

Maar daarover volgend jaar meer. Oh jee, ik kijk ertegenop om terug te blikken op het gelukkigste jaar van mijn leven, het jaar waarin ik het gelukkigste micromoment uit mijn leven heb beleefd, als gevolg van een van de twee macromomenten uit mijn leven dat jaar. De reden waarom “tonight […] heavy on one side, sort of like / a set of cherry-red and white loaded dice” is, waarom ik me zodanig pathetisch voel dat ik op een steen van 37 kg zwaar zou willen zitten mijmeren, zuchten, in de verte kijken, me beklagend dat ik met reden en zorg volschiet wanneer ik denk aan de ‘Geert Hunaerts in Team Spirit’-versie van een Jan Leyers-song, waarom ik de tijden mis waarop alles nog kon, mocht, zou.

De Schim: (op muziek)

Het noodlot heeft hard toegeslagen,
alle strijden zijn gestreden.
Er is geen mens die hier niet
onnoemelijk heeft geleden.

De bittere kracht van de wraak
werd door haar fel onderschat.
Wist ze maar dat Nessos’ bloed
geen sprankel liefde in zich had.

De machten van de duisternis
blijken duidelijk nietsontziend.
Niemand hoeft echter te vrezen:
ook Herakles krijgt wat hij verdient.

De brandstapel is opgericht,
het vuur nadert de held.
Nog even en dan is hij
voor altijd uitgeteld.

Naar de klanken van zijn einde
heb ik reeds lang uitgekeken.
Hij had mij die pijl maar nooit
door het hart moeten steken.

Voor wie het nog niet wist:
deze Schim is erg zeldzaam.
Toen ik nog in leven was,
droeg ik Nessos als mijn naam.

De ondergang van iedereen
die zich voedt met zijn verdriet,
zal mij niet kunnen deren:
hun droefenis is de mijne niet.

Laat me nu maar luisteren
naar Herakles’ laatste kreten.
Zo’n symfonie van pijn en lijden
zal ik zelfs als Schim nooit meer vergeten.

[We horen Herakles schreeuwen van de pijn]

EINDE

PS: In Vrouwen in Trachis noemt Hyllos Herakles zijn “vader”. In your face, Christopher Nolan.

PPS: Ik kon nergens organisch implementeren dat op de terugweg van Leuven Pauline en trawanten vanuit de wagen hebben ingebeld naar het avondprogramma van Otto-Jan Ham op Studio Brussel. Hoe amechtig ik het ook wou: mijn naam belandde niet op de radio. Their loss. My loss. Loss is a loving game.

PPPS: Doet me eraan denken dat ik in 2011 auditie ben gaan doen om Ketnetwrapper te worden - volledig in het zwart gekleed - en zo weten jullie waarom ik nog niet doorgebroken ben. Ik stel ‘carrière maken’ zo lang mogelijk uit zodat die beelden niet meer kunnen worden opgedoken.

PPPPS: En nu ik aan de PS over Christopher Nolan en de hetze over het taalgebruik in de trailer van The Odyssey moet denken, bedenk ik me dat het internet niet alleen over “dad” i.p.v. “father” struikelt, maar ook over Odysseus die het leger aanvuurt met de woorden “Let’s go!” En met welke zin besluit Hyllos het reguliere deel van Vrouwen in Trachis, voor de slotmonoloog van De Schim?

“Kom, we gaan.”

En dat was de aanhef van de oorspronkelijke tekst die door al te veel zelfcensuur doelloos door het ware relaas aan het banjeren was, zonder de gebeurtenissen te benoemen, zonder de nieuwe, in de werkelijkheid gegronde realisaties, zonder het echt te hebben over wat ervoor zorgt dat ik mezelf censureer, wat de don’t bother echt inhoudt.

Herkansing zonder al te veel defaitisme.

Never waste a good crisis.

Vandaag is het exact een maand geleden dat ik weer thuis thuis ben van mijn drie weken durende hospitalisatie, eerst in de bardo in Cadix, Antwerpen, vervolgens in het vagevuur van Stuivenberg, Antwerpen. In het eerste hospitaal heb ik ruim anderhalve week doorgebracht op de stoplapafdeling Inwendige zorgen1, in Stuivenberg op de toen al voor mij irrelevante afdeling Verslavingszorg. Ik was daar de enige op de afdeling die minder medicatie wilde dan wat ze me gaven of wilde geven, idealiter geen.

De crux van de kwestie, waarover ik niet te breed wil uitweiden: in Die Periode in 2020 zijn er mij benzodiazepines voorgeschreven, tegen angst, voor slaap, want. Dat was toen nodig, maar de periode duurde - véél - langer dan nodig en de oververzadiging van de geestelijke gezondheidszorg zorgde ervoor dat ik nergens terechtkon of -mocht voor hulp aan het begin, want ik was me er zeer pril van bewust dat dat anders een problematisch element van mijn leven zou worden. Vagga, de PAAZ, gespecialiseerde psychologen/psychiaters: ze konden me niet opvangen of wilden me niet opvangen, soms omdat het niet urgent genoeg2 was, soms omdat het om voorgeschreven medicatie ging3, soms omdat het enige alternatief Valium was, waar ik meteen quasi dodelijk allergisch op reageerde4. Ook al was ik tijdens de hospitalisatie aanvankelijk heel Ghandi: naarmate ik steeds vaker tegen steeds andere mensen mijn relaas moest uitdiepen over de oorzaak van de casus en het verloop, begon het me steeds te dagen dat ik ook niet alle schuld op mij moest nemen. Het was ingegeven door kwalijke omstandigheden5 en de hulpvraag werd op niet veel plaatsen gehoord, en waar ze werd gehoord, werd ze niet gevolgd, en ik was over een bepaald punt niet sterk genoeg om het zelf op te lossen, temeer omdat er geen snelle afbouw mogelijk was, laat staan een brute stop. Zelfs toen mijn lichaam in maart - zeker de laatste weken voor de ideal crash die tot de hospitalisatie leidde - de uitbollende medicatie-inname begon uit te braken, waardoor ik dacht eindelijk veilig te kunnen stoppen, waardoor ik ook vier à vijf dagen voor de fysieke crash benzovrij was, bleek het gevaar voor een delirium niet te zijn geweken. Mijn tante en nicht zijn me in de ochtend van zondag 22 maart komen halen omdat ik al een hele nacht aan het braken was, de gal voorbij, er kwam alleen nog lucht uit mijn totaal gesloopte lichaam.

De aanleiding? Een emotioneel verzadigingspunt. De avond voordien had ik in de SINGEL de voorstelling HARDKOOR van Naomi Velissariou gezien en die voorstelling deed me realiseren dat de brij van frustratie, verbittering en tristesse, van afwezigheid in het leven van anderen, verloren momentums en een verloren leven, al zes (!) jaar duurde, dat dat mijn schuld was, dat ik alles kwijt was wat ik ooit begeerde en dat het zo niet verder kon. En mijn lichaam deed de rest. The ideal crash - indeed.

Tussen het braken door had ik wat kleren, persoonlijke verzorging, foto’s en boeken ingepakt, want ik was helemaal klaar om een paar weken uit het leven te verdwijnen, om pas fysiek genezen terug te keren. Op de spoedafdeling van Cadix duurde het uren voor er iets van beslissing werd genomen, en terwijl de tijd verstreek, begon er zich een delirium voor te doen. Als volgt: aanvankelijk begonnen mijn gedachten heel psychedelisch theoretisch te worden, ik zag een link met alles, heel mijn leven werd verklaard, ik had voor het eerst in mijn leven een gevoel van harmonie met mijn gedachten, mijn inzichten en mijn - fuck it - voor mijn eigen goed veel te hoge intellect6. Ik begon ook dingen te horen die er eerst nog werkelijk waren, die ik verifieerde bij mijn nicht. Uit aanpalende diagnoseruimtes weerklonk een geluid dat honderd procent overeenstemde met de distinctieve drumbeat van They’re Coming to Take Me Away, Ha-Haa! van Napoleon XIV7. Ik hoorde een machine op het ritme van Master Blaster (Jammin’) van Stevie Wonder. Dat klopte nog. Dan begonnen de waarnemingen die zich in mijn eigen hoofd bevonden. Het delirium zorgde - toegegeven - voor de beste autoparty van mijn parallelle leven. Mijn zintuigen maakten overuren8, ik begon door de kamer kleuren te zien, geprojecteerde dia’s zoals op de David Lynch-tentoonstelling die An en ik in 2016 in Brussel hadden gezien, het was zo fascinerend dat ik mijn handen over mijn ogen begon te leggen, live begon te becommentariëren, benoemen wat ik zag, ik zag bewegende bomen in een dutoon van rood en zwart, rood en groen, een zwenkende camera naar een andere projectie in blauw, een steeds wisselende visual, soms kwamen zaken terug, ik begon te testen of ik het beeld opnieuw kon oproepen door gewoon in de saaie werkelijkheid te kijken, ja, dat kon, ik keek of ik de beelden zelf kon manipuleren, ja, dat kon, maar ik kon ze ook loslaten, ik zag de Red Button Man van David Lynch, ik zat op een parallelle carrousel, ik begon mijn ogen te sluiten en met mijn hand bewegingen te maken die ik door mijn oogleden in duotone kleurschema’s geprojecteerd zag, ik begon de werkelijkheid door mijn oogleden te zien, passerende artsen, ik verifieerde het en weet niet of ik me alles verzonnen heb, ik kon meer waarnemen dan werkelijk mogelijk was, tot ik brutaal uit mijn trip werd gehaald: ze konden nu niets voor me doen, alles leek voorlopig in orde, parameters waren oké, en met grote bezorgdheid van tante D., K. en mezelf werden we ontslagen op spoed9 en gevraagd om de volgende dag terug te keren.

En dan is er een totale glitch in the matrix ontstaan waarvan ik pas drie weken later de finesses zou weten, de immense problematiek zou weten, zou weten dat het mijn theorie van later zou staven over het ontstaan.

Ergens tussen een observatie over hoe de familienaam van K. rijmde met de naam op een garage vlakbij Cadix en het moment dat ik weer in een diagnoseruimte op spoed zat, was er niets gebeurd. Ik was van de ene plaats op de andere beland en er was geen tussen.

Insult. Het eerste van de drie. Stuipen. Telkens viel het mij te beurt, ik heb pas thuis geweten hoe dat er eigenlijk moet hebben uitgezien. Drie keer gered door omstandigheden. Te beginnen bij dit begin. Op de achterbank van de wagen10 moet ik zeer beangstigend k.o. zijn gegaan en is mijn lichaam beginnen te schudden. Verpleging moet we weer hebben binnengeleid. De jonge spoedarts is zich komen verontschuldigen. En met de lichten aan was alles weer extra gevaarlijk. Ik was terug. In vol glorieus verval. Decadentisme ten top.

Misschien was die turn-of-phrase al ontstaan toen ik in alles songs hoorde, maar ik was mijn hallucinerende toestand aan het benoemen als “Trippen op acceptatie”.11 Want dat deed ik: accepteren, de situatie voor lief nemen, de hand reiken en hopen dat ze niet in het luchtledige zou blijven tasten12. Très Ghandi.

De eerste 36 à 48 uur op Inwendige zorgen waren angstaanjagend voor mij. Ik hoorde constant soundbytes, zag dingen die er niet waren, had het gevoel dat mijn telefoon bespioneerd werd via het WiFi-netwerk, kon niet slapen, niet bewegen, lag overgeleverd aan de zintuigen en hun misleidingmanoeuvres, hoorde eltse kear opnij David Bowie “ashes to ashes, funk to funky, we know Major Tom’s a junkie” zingen, zag nacht en dag en dag en nacht in elkaar overvloeien, voelde het gewicht van 37 jaar op mijn leven, voelde het opgehoopte buikvetweefsel van een metabolisme met de snelheid van een Groenlandhaai op mijn volledig uitgeholde lichaam als de ballast van 15 kg wegen13 die ook 15 kg ballast is. Ter vergelijking: in het ziekenhuis woog ik zo’n 25 kg meer dan een jaar voordien, toen ik op mijn engste magerte ooit was, a.k.a. er was in een jaar tijd een toename van zo’n 60% (!!!) lichaamsgewicht gebeurd. 1m62, 67 kg, zoiets was het bij aanvang van de opname. Nu is het 1m62, [x]14kg.

De tweede nacht gebeurde er iets dat ik herkende als het eerste meisje op wie ik ooit verliefd was geworden: tussen alle trippende bits en sensitieve kladderadatsj door was ik rond 00.15 uur in de nacht van maandag op dinsdag in mijn hoofdkussen gevallen - of beter gezegd: dat gevoel van op de middelbare school waarop je op de bus naar school of weer naar huis zit, je zit te knikkebollen en je valt in en uit een slaapaanzet. En het was gebeurd: voor het eerst in jaren was ik in een echte slaapaanzet gevallen15. Daarmee waren eensklaps alle hallucinaties verdwenen en zat ik voor het eerst in mijn jaren als dertiger zonder waas in de werkelijkheid.

Ik wou het in voetnoot 15 beschrijven, maar dat doet me misschien wat oneer aan. Schouderklopje voor mezelf waar nodig: ondanks de medische noodzaak voor een nieuwe benzo-opstart die tijdens de hospitalisatie werd afgebouwd tot nul, was dat voor mij mentaal een non-event. Never waste a good crisis, en ik was in dezen heel gretig om iets te doen waarin ik in mijn leven nooit heb uitgeblonken: de knop omdraaien. Het hielp natuurlijk dat de benzo’s mij hinderden in mijn leven, dat er al lang geen opluchting meer was bij het consumeren van de ene pil na de andere, alleen maar pijn, frustratie, last, weemoed en extra zorgen, dat ik ze nog louter nam omdat mijn lichaam anders protesteerde, omdat ik bang was voor het delirium, maar toch: het was me ingeprent dat ik trots mocht zijn op het gemak waarmee ik van het ene moment op het andere mentaal afstand had gedaan van de medicatie. In plaats van driemaal per week ben ik de afgelopen maand welgeteld één keer bij mijn apotheker geweest, en het was met de nodige triomf bij mij en met de nodige opluchting bij hem dat ik er louter voor cetirizine16 en depakine17 was. Weinig mensen zouden zo gezwind de easy fix van weleer klasseren als een louche cul-de-sac, een broeihaard van oude problemen, en ik verkies elke dag van de week niet in slaap kunnen vallen van [emotie]verdriet en rugpijn boven in een artificiële halfslachtige benzoslaap glijden. Nooit meer. Om het met een allusie op Thibault Courtois in De Ideale Wereld te zeggen: “Goed gedaan, Yannick!” - “Dankuwel, van Puymbroeck!”

Drie nuances van noodzaak bij die quote: ik ben veel intelligenter dan George, ik ben altijd stijlvol en quasi alle keuzes in mijn leven waren pas verkeerd in de jaren 20. Maar los daarvan: adagio dat me heel fel overviel toen de hallucinatiemist opgetrokken was. En daar lag ik dan, voor het grootste deel van de dag alleen, slag om slinger bezocht door het zoveelste nummertje van de zoveelste ziekenhuismedewerker, twee keer op drie voor iets overbodigs of contraproductiefs, telkens met een angstige overslag op de hartstreek, gelukkig de eerste dagen dagelijks bezocht door An, in afwachting van de komst van mijn vader, die bij mijn hospitalisatie meteen vanop vakantie naar huis was vertrokken en me zodra hij in België was dagelijks is komen bezoeken in de ziekenhuizen. An kwam daarna ook heel vaak langs met Felix, ik zag elke dag altijd wel iemand, hoe afgebakend de bezoekmomenten ook waren, en dat was bovenal erg frustrerend. Bezoek werd als iets storends afgedaan op de afdelingen, terwijl ze zelf niets anders deden.

Er waren zinvolle passages. Niet alleen K. de psychologe was verhelderend bezoek dat perspectief en hulp bood, ook R., iemand uit de cel Zingeving die vrijblijvend kon langskomen voor een babbel over het eigen perspectief, voor reflectie over de actualiteit van de dag, het proces, introspectie en weer reflectie over de opname zelf, was een welgekomen passant op de kamer. Mensen die kwamen praten hadden aan mij vast een lastigere klant dan aan anderen, want ze kwamen altijd als vluchtige passant binnen maar verlieten de kamer pas anderhalf uur later. Zoals deze post ook weer aantoont: ik ben nooit kort van stof geweest. Er waren altijd veel metagedachten, ik zocht tips om in het moment te blijven, van de verbittering verlost te blijven - trippen op acceptatie, weet je wel? - en stelselmatig begon er zowaar een zweem van de oude Yannick, die op een zeer oprechte manier cheeky ironisch durfde te zijn, de kop op te steken. Dat was aanvankelijk anders. Er zat vertraging op mijn durf om gedachten uit te spreken, zelfs/zeker als ze ludiek waren. Toen R. de eerste keer aanklopte, woensdag was dat, stelde hij zichzelf voor als een boeddhist, maar zei er meteen bij dat de geloofsovertuiging helemaal geen betekenis had. Ik had meteen een monkellachopmerking klaar die ik pas na een halfuur stroef in het gesprek heb gepropt, met de benoeming van die vertraging, waardoor ze van alle charme was ontdaan. “Wat ik trouwens wilde zeggen: ik ben blij dat jij een boeddhist bent, want als een katholieke priester je in het ziekenhuis komt opzoeken, weet je dat je laatste uur geslagen heeft.”

Jokes18 aside19: die gedachte was er ondanks de afwezigheid van een katholieke passant wel. In de ledigheid van slaapgebrek, pijn, spijt, eenzaamheid en aanzwellend defaitisme was de gedachte aan mijn testament een constante. Ik had het geluk dat ik geen fut had om te schrijven, want ik had een document in mijn hoofd klaar met verdeling van wat ik had, heb, uitbesteding van mijn wil omtrent deze en gene creatie, nalatenschap voor Felix, voor An, voor mijn vader, mijn familie, mocht het toch slecht met mij aflopen. Deliriumgevaar in het hoofd van een hoopje ellende. Het deed me opnieuw een knop omdraaien: suïcidale gedachten werden voortaan verticaal geklasseerd als spelen met privilege en ik werd steeds aandachtiger voor mensen die jong, zelfs soms jonger dan ik zijn of waren, die vervloekt waren met een ongeneeslijke aandoening. En dat raakte me plots diep in mijn kern, ik schaamde me om de gedachten van weleer, niet omdat ze niet gegrond waren, maar omdat ik het plots voor me zag, hoe het voor mij beslist zou worden door iets woekerends in mijn lichaam, waarop ik zou jeremiëren dat dat ook niet de bedoeling was. Ik klamp me vast aan een lust for life, een leven dat het leven waard is, en ik kan het er nog steeds van maken. Niet elke wens kan worden ingewilligd, maar ik heb geen wensen die nog nooit op microschaal zijn bewerkstelligd, die daarenboven hoe dan ook kunnen worden afgedwongen, en bij de niet afdwingbare zijn het ook geen wensen die nog nooit zijn ingewilligd. Of ja, is het geen wens die. Only hope for the best. Of toen ik het de psychiater twee weken geleden vertelde, verdween het licht een beetje uit zijn ogen, zei hij naar werkelijkheid: “Daar kan ik niets aan veranderen”, ik zei dat ik er ook niets aan kon veranderen. Na een voor hem ongemakkelijke stilte zei hij als toegift: “Maar je bent van de benzo’s af, dus alles komt wel in orde.” Vele ietsen in mij dachten vanalles: zowel dat het zou mogen, dat het nodig is, dat ik het hoop, dat ik beter moet worden, dat ik beter ben dan hoe ik was als dat ik (nog) niet (meer) over het Ruben van Gucht-aura beschik om daarbij “Da’s zeker da!” te denken20. Een vergelijking die zo slecht is dat ze zeer treffend is.

Na de anderhalve week in de bardo van Cadix werd ik met een gespecialiseerd ziekenhuisbusje naar Stuivenberg getransfereerd, naar de psychiatrische site, afdeling Verslavingszorg. Voor het eerst in tijden trok ik een - casual - zwart kostuum aan, voor het eerst in halve week bracht ik de dag niet door in trainingsbroek en slobber-T-shirt en op pantoffels, met mijn St. Vincent-sjaal als een tulband over mijn hoofd, maar voor het eerst in anderhalve week zat er nog eens haarlak en gel in mijn haar, ik had het wat bijgeknipt, mijn baard wat getrimd, helemaal klaar om in fancy ‘Louise uit Knokke Off’-stijl naar de psychiatrie te gaan. Het gevoel dat ik in een slechte gevangenis zat, werd versterkt door de transfer. Ik wandelde onder begeleiding van twee mensen van de ZAS-groep door Cadix, naar de lift naar de ondergrondse parking, waardoor ik nog altijd niet buiten de hospitaalmuren was geweest. Samen met mij werd er een oude man in een rolstoel getransfereerd21 en die werd met enkele gordels vastgegespt in het busje. Ik zat op een geïsoleerde stoel, riem omgegord. Ik mocht als eerste de bus verlaten en mocht onder begeleiding een achttal passen tussen bus en inkomhal van Stuivenberg in de wijde wereld zetten. Ik voelde me een crimineel in het diepst van mijn gedachten.

Op het bordje naast cel kamer 121 op de tweede verdieping prijkte: YANNICK.

Bij aankomst moest ik blazen en mijn eerste flauwe reactie - ik blies ogenblikkelijk in de lucht - werd niet opgemerkt of genegeerd. Er volgde een kort dovemansgesprek met iemand die later een wilde boerendochter22 zou blijken: “Blazen zoals in de wagen?” - “Ja, als je aan de kant van de weg wordt gezet.” - “Ik heb geen rijbewijs.” - “Geen probleem, we hebben hier zo’n bakje.”23

Vervolgens kreeg ik een potje. Ik had al twee flauwiteiten op een halve minuut gelanceerd en zoals Ruben van Gucht zou zeggen: “Three isn’t a crowd.” Dus ik zei: “Hebben jullie boekjes?” Die opmerking werd opgemerkt én genegeerd. “Ga maar op het toilet in de testkamer.” - “Ik heb een eigen kamer, ik zal het daar doen, ook al is het totaal overbodig.” - “Nee nee, iedereen moet plassen in de testkamer.”

Ik moest aan de exquise serie De Big Fuck-Up denken, waarin Jan Laureys24 tegen zijn eigen wil in, onder de auspiciën van zijn vader De Majoor25, bij de rijkswacht26 belandt na een drugsarrestatie en als deel van de deal wekelijks een drugstest moet passeren. Maar hij laat steeds een kameraad in het potje plassen. Enfin ja.

Een van de gevaren waarvoor ik me steeds meer aan het behoeden was: assimilatie met de verwachte pathogenese en niet het volgen van de werkelijke signalen van mijn lichaam en geest. Warend door de gang ervaarde ik al snel een soort ongemak. De meeste mensen op de afdeling verslavingszorg zaten daar langdurig, en met een reden. Velen kenden elkaar, hadden planten op de gang staan, quasi iedereen rookte op de binnenkoer, er werd nog nooit met zoveel lankmoedige jovialiteit gereageerd op mijn ‘cola zero’-gebruik. “Als het dat maar is.” En dus zette ik me aan het begin heel duidelijk: ik maakte bij elk gesprek tot in den treure duidelijk dat de afdeling niet de juiste was, dat ik fysiek verslaafd was geweest, dat het mentaal al twee weken achter mij lag, dat ik wou vooruitkijken, dat er geen gevaar op herval om de hoek loerde, dat ik differentiatie wou, dat ik niet de standaardpatiënt was, dat ik me oprecht ook een beetje ongemakkelijk voelde bij de omgeving op de binnenkoer27. Het zorgde er ook voor dat ik me tussen de sloffende slippers op de gang en in de cafetaria/refter nu steeds deftig begon aan te kleden - pak en sneakers, nooit trainingsbroek en pantoffels - om te gaan eten en me naar buiten te begeven.

Het ongemak met de omgeving beperkte zich niet tot mensen. Mensen kennen mijn grootste angst, en alsof Die Periode nog niet volstond, alsof mijn lawaaiangst en onderbuurfrustratie in Die Periode nog niet volstond, was er ook het probleem met ongedierte dat zich om de haverklap presenteerde. Telkens als ik dacht dat ik niet meer bang28 moest zijn, was er daar weer een m**s.

Dag 1. Ik kom uit de cafetaria, doe de draaideur open en wat zit er in de hoek van de lange gang van de afdeling?

Een man staat erop te kijken en zegt dat ze er al een tijdje is. Hij wijst naar de plafonds. Er zijn werken en veel plafondpanelen zijn weggenomen, waardoor de weg vrijgemaakt is voor die k*tb**stj*s. Ik rep me naar mijn kamer, die vlakbij de wachtpost is, spreek de verpleegster van het autogesprek aan, die zucht, zegt geagiteerd dat ze het al zijn komen zeggen, neemt een houten bak die naast de fruitmand ligt, wandelt de 50, 60 meter naar de uithoek van de lange gang, ik kijk en volg, zie de grote zwarte vlek rondspringen (!), zij gaat ernaar toe, blaft de bak één keer op de grond, meteen een tweede keer, de vlek is statisch. Ze wandelt terug als was ze Will Smith die net Chris Rock heeft geconfronteerd en zegt tegen een collega met apathische vanzelfsprekendheid: “Ik ben een boerendochter.”

Een dag later brengt mijn vader een paar houten balkjes mee die de kier onder de deur van mijn kamer moeten afdekken. Raar gevoel op de kamer, naast het spionnetje dat langs buiten kan worden geopend en waardoor met fisheye-effect de hele kamer kan worden gevangen. Wanneer ik lig te slapen, kan ik me nooit van de gedachte ontdoen dat ik steeds kan worden bekeken en ik heb al te veel misdaadfilms en -series gezien om te weten dat dat altijd enge scènes oplevert.

Enge scènes kunnen ook uitmonden in een metasitcom over het leven van Yannick van Puymbroeck. Wat er ook gebeurt: het blijkt steeds moeilijker om in het moment te blijven, want ook al probeerde ik al anderhalve week om niet te extrapoleren, om geen outside eye op mijn eigen leven te hebben of zijn, om niet aan gefictionaliseerde werkelijkheid te doen, toch-

De eerste avond zijn er veel gevoelens samengekomen: de angst voor ongedierte, het onbehaaglijke gevoel dat de vleugel me geeft, de onvrede met de protocollen, het spionnetje, de spijt om alles, het aanzwellende verlangen dat niet meer uit gemis maar veeleer en steeds meer uit actuele gevoelens voortvloeit, het zorgt ervoor dat ik mijn gedachten steeds sterker moet afleiden. Die avond ben ik op de laptop Knokke Off (het derde seizoen) aan het bingen, want de tijd gaat traag na het einde29 van de bezoekuren, en ergens tussen 23 uur en middernacht ontstaat er een nieuwe glitch: het ene moment zit ik op mijn stoel naar Knokke Off te kijken, het volgende moment lig ik met mijn kleren aan onder mijn deken in bed. Ik word wakker, verlaat de kamer, ga naar de wachtpost, waar de nachtverpleegster zit en die komt even mee naar mijn kamer om te vertellen wat er was gebeurd.

Ik krijg voor het eerst het woord insult te horen, krijg verduidelijkt dat dat een aanval van stuipen is, weet dan nog niet dat me dat al eens was overkomen, dat was me nooit verteld of duidelijk gemaakt, zou me pas worden meegedeeld door stom toeval op de dag van mijn ontslag. Ze zegt me dat ik geluk heb gehad: allereerst omdat mijn kamer vlak tegenover de wachtpost is, waardoor ze dus gestommel of lawaai kon horen, en daarnaast dat mijn hand op mijn (computer)m**s30 moet hebben gelegen, want dat was wat ze hoorde vallen. De m**s ligt ook in twee stukken uit elkaar op de grond31. Ze is meteen de kamer binnengekomen, vond me stuiptrekkend en buiten bewustzijn op de stoel, heeft hulp opgeroepen en samen met een collega van wacht heeft ze me in bed gelegd. Ik heb me niet bezeerd.

Om de nachtverpleegster te kunnen bedanken vraag ik naar haar naam. Ze zegt dat ze An heet. En onmiddellijk word ik naar een 2018-gebeurtenis gekatapulteerd waarover ik het de afgelopen anderhalve week ook al vaak had gehad. Het overlijden van mijn moeder en daarnaast het overlijden van mijn grootmoeder in 2019, twee gebeurtenissen die voor mist voor de mist hebben gezorgd. Ik heb een getuige - An - die kan bevestigen dat in AZ Damiaan in Oostende de voornamen van het behandelende personeel zo over the top waren dat ge erbij hadt moeten zijn om het te kunnen geloven. An - niet de nachtverpleegster - was erbij en kan het bevestigen. Ik zal aan mijn eigen werk refereren.

Wanneer ik [An] vertel dat de moeder van mijn zoon Felix ook An heet en dat er zich een voornamensoep had afgespeeld in het ziekenhuis waar mijn moeder is gestorven, gaat ze uit van een foutieve veronderstelling: “Ja, maar mijn naam wordt maar met één -n gespeld, veel mensen spellen het verkeerd.” - “Wel…”

De volgende ochtend moet ik bij het aanmelden voor de medicatie32 voor het eerst hardnekkig strijden om bepaalde medicatie niét te krijgen. Ze willen me depakine opdringen om de insulten te onderdrukken. Ik weiger. Er wordt me verteld dat het belangrijk is, dat het door de ontwennig komt en ik zeg dat mijn gevoel iets anders zegt. Nogmaals: ik wist toen nog niet dat het eerste insult had plaatsgevonden, meteen na het ontmoedigende ontslag op spoed, dat had mijn theorie helemaal gestaafd. De theorie was dat die aanval moest zijn uitgelokt door het slaaptekort, de onrust, de an(gst)33 en het onbehagen. Ze zeiden dat ze me niet konden dwingen, ik bevestigde34 en zou de komende dagen keer op keer moeten zeggen dat ik de depakine weigerde, niet aan symptoombestrijding wilde doen maar dat de oorzaak moest worden aangepakt, ergo: meer (gemoeds)rust. Dus geen onnodige karweitjes, geen mentale ballast.

Voorlaatste dag: het is (paas)maandag en volgens het protocol moet er weer in een potje worden geplast. Ik fulmineer op een gedempte manier, ventileer dat het contraproductief is, klaag over het lang weekend dat in mijn kortverblijf van acht gefixeerde dagen zit genesteld. Dat zorgde ervoor dat er van vrijdag tot maandag, a.k.a. de helft van de dagen, niks van therapie-aanbod was, en tel daarbij dat de eerste dag installeren was en de laatste dag vertrekken zou zijn… Little ado about not that much. Ik moet zwichten voor het gezag, moet nog eens blazen, ik zeg dat een goede whisky al héél lang geleden is, ze zeggen dat alcohol een probleem is op de afdeling, ik zeg dat ik de afdeling niet ben, het leidt tot een nieuw dovemansgesprek van frustratie dat de laatste avond, om af te sluiten in stijl, uitmondt in een moment waarop ik naar de laptop zit te kijken, ik op een of andere manier voel dat ik mij best moet doen om te kunnen blijven kijken en het volgende moment lig ik weer in bed. Weer An. Insult nummer 3. De volgende ochtend zeggen ze dat ik de opvolging van die aanvallen moet bespreken met de psychiater die ik moet zien voor vertrek.

De laatste ochtend komt R. me nog eens opzoeken. Hij heeft een gebroken arm opgelopen in het paaswekend - adding injury to insult - en de arm moet zes weken35 in het gips zitten. Die situatie zorgde in onze hartelijke relatie voor een typisch omgekeerd einde van mijn verblijf. De slotzin van het afscheid is van mij aan hem gericht:

“Veel beterschap!”

Bij de psychiater kom ik met milde tegenzin tot een pijnlijk besef. Het gevaar van de insulten is thuis natuurlijk niet geweken. Er zal wel interne rust zijn, maar het blijft een risico, helemaal alleen, vier hoog in mijn loft, met heel weinig checkpoints, met ook bitterweinig36 sociale controle. Vroeger zou de apotheker nog alarm kunnen hebben geslagen omdat hij me al een paar dagen niet had gezien. En nu-

Ik ben depakine beginnen te nemen en na de opvolgafspraak bij de psychiater zei hij me dat ik ermee mocht stoppen omdat de ontwenning ver genoeg was. Maar mijn gevoel zegt nog steeds dat dat niet de primaire oorzaak was, dat het meer komt door emotionele factoren. Ook al wil ik het anders: soms voel ik het en moet ik het iets sneller dan na een etmaal nemen. Bijvoorbeeld als ik in een mallemolen van noodzakelijke hoop verkeer, of een beetje ontmoedigd raak door de paradox van zelfafstoting, zelfappreciatie, blijdschap om wie ik weer ben, om hoe helder ik nu ben, hoe eng het is dat ik me van de afgelopen twee jaar nog erg weinig herinner, hoe ik in twee jaar mijn volledige leven heb vernield, hoe ik daarmee de belangrijkste mensen in mijn leven, de mij meest dierbare, gekwetst heb, hoe ik daarmee ook alles heb vergooid wat me echt met de hoogste blijdschap had vervuld, hoe ik het vermogen tot verwondering was kwijtgeraakt, hoe ik de eerste jaren van Felix volledig in het donker heb doorgebracht en hoe dat zelfs ondanks de nare omstandigheden ook anders had gekund als ik transparanter was geweest in mijn communicatie en minder egoïstisch en en en en en en dan heb ik depakine nodig.

Mijn papa en mijn tante - mijn eigen versie van D. & D. - hebben tijdens mijn verblijf mijn loft een volledige overhaul gegeven, alles gepoetst en opgeruimd, zodat ik op dat vlak écht met een schone lei kon herbeginnen. Het doet me plezier dat na een maand leven in de woonst die lei nog steeds schoon is. Voor het eerst in mijn leven heb ik een reflex gekweekt om mijn georganiseerde chaos nooit te laten ontaarden, die steevast georganiseerd te houden, zelfs als ik in de beperkte ruimte was moet ophangen. Het is een basale gewoonte die ik vroeger nooit kon opbrengen voor meer dan een paar dagen en het kon heel snel van niets naar alles gaan maar nooit terug. Het overzicht raakte snel zoek. En nu gaat vuile vaat meteen in de vaatwasser, ik doe boodschappen voor meerdere dagen, ze gaan meteen de respectieve kasten in, schone, gedroogde was gaat meteen gesorteerd in de kast, in het hangrek of aan een van de kledingrekken, de doos speelgoed wordt na de passage van Felix meteen weer opgeruimd en weggeborgen enzovoort. Heel basic, ik weet het, maar het is nieuw voor me. Op een of andere manier heb ik het voor elkaar.

Maar op vele vlakken nog niet. Het fysieke, zowel qua pijn als qua uiterlijk als qua fitheid, het mentale, met alle emoties die zeer gegrond zijn in de werkelijkheid. De verbittering is verdwenen, de gevoelens uit gemis en nostalgie zijn weg. Mijn verleden is nu een fundament om in het heden gegrond dingen te voelen. Ik heb er nu vrede mee dat ik in 2020 mijn momentum heb gemist. Er hangt een prijs aan de muur en die is niet gewonnen zoals het hoorde, maar daar kan ik niets aan veranderen. Ik heb die wel gewonnen, ik heb thuis een eerste magnum opusje liggen dat zich ooit wel zal ontvouwen naarmate ik het artistieke heft weer in eigen handen durf te nemen. Met je-m’en-foutisme, zelfrelativering en zelfgenoegzaamheid. Ik voel niet meer om wat was, maar om wat is. Dat resultaat kan hetzelfde zijn, maar de basis is he-le-maal anders. Mijn kijk ook. Mijn aanbod ook.

Dat laatste is wat me bezorgd maakt. Er is veel om te etaleren, maar ik heb geen etalage. Het is zonder mensen in je leven moeilijk te tonen dat ik veranderd ben op een manier die me weer naar het fundamentele Yannick-zijn heeft gebracht op vele vlakken. Tijdens de hospitalisatie vroeg ik me soms af of ik zonder de medicatiemist en de angstremmers niet plots een doffere versie zou zijn, of ik in gedachten aan artistieke exploten ook niet heel veel zou zijn kwijtgeraakt. En wederom is het tegendeel waar: if anything zijn de zaken waaraan ik werk, verkennend of uitwerkend, meer gegrond maar tegelijk ook veel geavanceerder in hun weirdness en uniciteit. Zeer plotloos37, intellectueel en anti-intellectueel, op een of andere manier blijft het metamodernisme rondspoken, het zij zo, het is vooral wat me passeert en ik haspel geen lijstje meer af maar volg meer de impulsen. In gedachten.

Want voor de laatste push om autonoom te durven mis ik een ding: de gedachte dat het belang heeft. Ik voel me de afgelopen weken zo vaak als mens en maker redundant, behalve in het leven van de belangrijkste, Felix. Eergisteren zaten we naar een documentaire over de Zuidpool te kijken, het ging over hoe albatrossoulmates elkaar telkens een jaar moeten missen, als ze al het geluk hebben dat ze de trek overleven, en na het mopje van Felix over hoe hij meerdere jaren zou verdwijnen, vroeg hij me plots ernstig: “Zou jij me zo lang kunnen missen, papa?” En eerst antwoordde ik met het ironische soort mopjes dat hij leuk vindt: “Oh, nog veel langer! We zien elkaar wel aan het einde van de middelbareschoolperiode.” Maar hij reageerde serieus: “Echt?” En ik zei meteen: “Natuurlijk niet. Zelfs een jaar zou niet kunnen.” Een hoopvolle “Echt?” volgde. “Zelfs na een dag mis ik je nu. Ik ben er al veel te lang niet voor je geweest.” En hij knuffelde me. Dat was het mooiste moment tot nu toe.

Maar de redundantie. Ik heb al een paar keer korte stukjes willen schrijven, maar dacht altijd: wie maalt erom? Dat dacht ik ook toen ik een paar uur terug aan deze tekst begon en ik heb me herpakt na de initiële gedachte dat het toch niemand zou schelen. Dat kan zeker, dat zal waarschijnlijk zo, maar op een of andere manier vind ik het comfortabel dat ik nu een ontzettend elaboraat referentiepunt heb, een oprechte en hoogstpersoonlijke RTFM. Dat er ergens hoop is dat er mensen zijn die na mijn passage in het hospitaal op een of andere manier benieuwd zijn, willen weten hoe het me vergaat. Allereerst om persoonlijke reden. Misschien omdat er toch nog wat genegenheid, affectie rest voor wie ik was en zou kunnen zijn, nu ben, eigenlijk. Kijk, nu weet je het. En ook al mag George Costanza tegen hoop zijn, ik vind dat een bittere en weinig productieve houding. Ik kan geen mensen in mijn leven sleuren en mocht ik het kunnen, zou ik het niet willen. Wat ik hoop, is dat er nog eens een café-uitnodiging volgt van deze of gene, dat ik met een doel uit mijn woonst word gelokt. Ik kom veel buiten, wandel rond op markten en weet ik veel, maar het is altijd in vain, and where am I goin’ to?

Veel liefde en leute te geef. De maximalistische versie van mezelf.

Tot slot: de laatste ochtend vroeg R. me of ik na het verblijf nog over de ervaring zou schrijven. Ik probeerde de reboot van Yannick accuraat in te schatten en zei: “Ik denk het niet. Of toch niet één-op-één, misschien op een heel verdoken manier, met genre, vorm en inhoud die meer het sentiment aanraken, maar nooit oversharend, dat durf ik niet, en sowieso ga ik het anders doen dan vroeger als ik het doe, heel kort.”

Never waste a good crisis to reboot yourself.

Ergens in de geschiedenis van een parallel Sint-Niklaas landt er een fluim tussen slaagkans en schoolbank.

all i did was talk and talk about you / hear your name, i start to cry / there ain’t no getting over you, oh no

• gezongen door Arthur Lee in My Little Red Book van Love (uit Love, 1966)

“Het was een vreemdsoortige, warme winter, de winter dat ik elektronisch de Claessens’ belde, en ik wist niet wat ik zat te doen in Wijnegem.”

Telefoongesprek van Wijnegem naar Antwerpen, 13 december 2025

en dus belde ik in een impuls mijn oude vriend Ludovic van de Misantropen op want het was al zo lang geleden dat we elkaar hadden gesproken en en en ik wist niet meer wat te doen en en en of wat ik deed nog wel goed was en en en vooral hoe Ludovic het stelde want sinds de breuk met Leone en het uit elkaar vallen van de Misantropen is Ludovic gestaag beginnen weg te kwijnen en gestaag steeds meer signalen beginnen uit te sturen en ik wil eens inchecken hoe het met hem gaat want ik weet niet of mensen dat doen mensen zijn zo gemakkelijk met zichzelf bezig zijn omdat de meeste mensen alleen maar zichzelf begrijpen en de meeste mensen zijn eigenlijk heel eenvoudig in begrip begrijpen en dat transponeren naar een complexer iemand is waanzin maar dat is de paradox van het leven hoe slimmer je bent hoe meer je beseft dat je nauwelijks iets weet en vice versa anyhow ik bel de gsm van Ludovic en die neemt niet op en bel dan maar naar de landlijn van de familie Claessens ja die hebben dat nog en krijg zijn moeder Carine aan de lijn en vraag hoe het met Ludovic gaat en ze zegt niet zo goed het blijft maar niet beter gaan op een soort verwijtende toon die ik vreemd vind en ik vraag wat er scheelt nog altijd hetzelfde is het antwoord en is het zo raar dat liefde zoals Elvis Costello pleegt te zingen in Lipstick Vogue zoals een tumor en dat je die er gewoon moet uitsnijden maar dat kan niet altijd soms zijn de dingen te ver gevorderd zijn soms is iets terminaal Ludovics mama vertelt dat Ludovic na al die jaren van schrijven en zo mensen is beginnen te vervreemden van zichzelf ik denk aan de term gaslighting maar hou mijn mond en dat hij steeds maar zegt wat nodig is maar dat dat onmogelijk is maar als ze de situatie van nu uitlegt klinkt die veel onmogelijker en is Ludovic niet degene die zeker hij beter weet dan iedereen wat zou helpen en zou het niet kunnen dat die gebukt gaat onder schuldgevoel en zichzelf ballast voelt allez zo zou ik mezelf toch voelen na al die jaren waarin iedereen zegt dat je dit en dat en zus en zo moet doen gedwongen wordt een plan te hebben geleefd wordt eigenlijk een leven lijdt en niet leidt en dus baart het je zorgen dat hij tegenwoordig filmpjes op social media begint te posten doet je eraan denken dat je dat dringend ook weer moet aanmaken want je bent echt wel bezorgd en dat hij aan de hand van die filmpjes en foto’s veel wandelingen door Antwerpen maakt in de vroege ochtend door de insomnia en dat het waarschijnlijk de medicatie is maar Ludovic zegt dat die redundant geworden is de moeder gebruikte het woord effectloos maar ik denk het woord redundant want dat is gepaster en ik vraag te laten weten dat ik iets heb laten weten want dat ik me zorgen en aan reach out (i’ll be there) wil doen als hij zich eenzaam voelt en ze zegt dat ze zich oncomfortabel voelt bij dit gesprek want in emotionele zaken is ze niet zo goed en dat weet Ludovic en in posts op sociale media alludeert hij daar ook gemakkelijk op dat mensen emotioneel tekortschieten of dwaze adviezen geven zonder man of paard te noemen maar de uitspraak van de spreker is uiteraard te horen voor de verstaander en vooraleer ze het gesprek afschuift zegt ze dat hij zichzelf ook niet populair maakt met zijn negatieve gedachten en gevoelens en uitingen daarvan mensen lezen horen percipiëren weer een woord dat ik toevoeg aan haar opsomming en dat dingen waarvan hij al eerder gezegd heeft dat ze hem zouden helpen uiteraard niet kunnen gebeuren want vijgen na Pasen of oude koeien uit de gracht halen of een kleine familie nog splitsen terwijl ze al voor hem gesplitst is en dat de weinige bijeenkomsten op een of andere manier qua sfeer gedrukt worden door hem ook al ontkent Ludovic dat en dat ze het nu wel genoeg heeft om over haar enige zoon te praten hij kost haar al genoeg geld de volwassen Ludovic dan heeft ze niet zoveel zin om ook nog eens zoveel kost van tijd en moeite aan hem te spenderen want het lijkt wel alsof hij niet beter wil weten en ik weet dat dat flauwekul is want de Ludovic die ik ken is oprecht empathisch en te gemakkelijk vervuld van schuldgevoel en misschien is dat mijn projectie op de situatie ooit heeft Wido een dichtersavond geopend met de frase “Onbegrip is de grootste doodsoorzaak bij dichters” en exact een maand later bleek dat hij gelijk had en terwijl Quévin de Misantropen van weleer weer bij elkaar wilde krijgen voor een Ludovic-interventie maar agenda’s samenleggen et cetera vergde tijd die er niet meer was na al die jaren ziende blind katholiek of atheïst maar zorg ervoor dat het nooit te laat is want niets van tijd is eindeloos zeker verdriet of onbegrip niet en wanneer ik op die 21e januari in de kapel van Gaverland zit op de uitvaart van Ludovic besef ik dat de reden waarom mensen liever niets doen dan iets doen omdat ze zogezegd nooit iets kunnen doen om te helpen maar het zit hem in de intentie niet in de uitvoering ik denk nog eens aan Reach Out (I’ll Be There) van Four Tops en omhels Leone en zeg hun dat het hun schuld niet is en besef dat het voor veel mensen veel gemakkelijker is om te condoleren en jeremiëren en proberen na te denken over wat ze meer hadden kunnen doen en het antwoord is alles ook al is het maar iets eenvoudigs als luisteren luisteren luisteren of de werkelijkheid wordt ontluisterend1

“So pardon the silence / that you’re hearing / is turnin’ into a deafening / painful, shameful roar”

• Julian Casablancas, uit Ode to the Mets van The Strokes (The New Abnormal, 2020)

“Het waren de beste tijden, het waren de slechtste tijden, het was de era van wijsheid, het was de era van excuusloze domheid, vooral die van immokantoren die niet eens horen, laat staan luisteren.”

Antwerpen, ergens in de late winter van 2026

“Yeah, you should bear that in mind tonight / bear that in mind tonight / and you can pour out your heart around three o’clock / when the two-for-one’s undone the writer’s block”

Wido luistert naar het slot van The View from the Afternoom, het eerste nummer op de eerste plaat van Arctic Monkeys, Whatever People Say I Am, That’s What I’m Not. En ja, dat geldt ook voor Wido. Wido wordt behandeld met een eerste indruk als alcoholstift op een whiteboard. Zelfingenomen, arrogant, ambetant, aberrant. Terwijl hij zich zo heeft pogen te veranderen en onderwijl twee dingen heeft beseft: a) jezelf veranderen is nefast, want dan verlies je niet alleen het respect van anderen [CONTRADICTION ALERT!] maar ook je vriendschap met jezelf. En soms rest er dan niets meer dan een lege zolderkamer in een black-out met als enige licht: een boertige boodschap van de immodame. Niveau nihil, hoog op de wind.

Het is al een poos geleden dat Wido heeft geschreven. Therapeutisch schrijven is iets voor mensen die hoogstens de middelmaat bedrijven, en Wildo wil zich daarvan distantiëren. Een lach in het donker, niet alleen een roman van Nabokov, maar ook een gebeurtenis in de bijbelzwarte loft van Wido, op het bericht van de vrouw van Judas na dan.

Zoals de actuele filosoof en theateridool Willem de Wolf ooit heeft gezegd: het is beter om te schrijven over niet te kunnen schrijven dan niet schrijven. Misschien parafraseert Wido. Maar hij schrijft.

the poetry has blown for eternity
hey real estate, i want to kill thee
lavendel, honing of kamille
arsenicum besteld, arsenicum vervangt
immo moet dood
donker moet licht maar artificieel
is dat zoveel gevraagd misschien?
draai je niet om
de commissaris is daar
en ook al ben je heel herkenbaar
toch vermom je je achter een rijmpje hier, een rijmpje daar
een allusie overal
en wido is mijn beste vriend
maar dat wist je al
kijk, daar heb je vanessa chinitor
ze zingt ‘een tocht door het donker’
maar heeft geen zaklamp bij
hoog op de wind
waar louter immohaat bestaat
for real
en ik ben net van de trap gevallen
this is the end
voor wido die wido niet kent
& al de rest
dat zelfs hoog op de wind
haat noch mores bestaan
louter leugens & lankmoedigheid
nie wieder

Wido vindt het geen goed gedicht maar het is tenminste een gedicht. Zelfs zijn bekroonde gedicht is afgekraakt door een notoire nobody die zich verscholen hield achter een schuilnaam. Wie niet goed leest, zit literair in het verkeerde oord, da’s evident.

Gent, ergens in de late winter van 2026

Noëmi is coversongs beu. Er zit meer in haar. Ze weet over wie ze wil schrijven, maar durft niet. Ze maakt een schilderij dat een abstract Basquiatesk portret wordt van Wido - waarom draait alles om Wido? Op Spotify luidt Sweet Dreams, TN van The Last Shadow Puppets (een song van Alex Turner, Wido’s idool), en Noëmi gaat ervoor, ze herwerkt de tekst in het Nederlands, voert een genderswap door en begint verwoed aan de halve cover die Slaap lief en in Gent, lief? heet. Spirit Desire rockte enkele dagen later haar song door het dak van de Kinky Star.

Dromenland, ergens in de late winter van 2026

Wido wordt wakker en huilt in het donker. Alleen. Hoe anders?

Gent, ergens aan het begin van de zomer van 2026

Godot is [SPOILER ALERT!] niet langsgekomen en tijdens de staande ovatie van iedereen behalve de acht dichters wisselen Wido en Noëmi de eerste van vele verloren kussen uit. Tussen de kussen door zwijmelt Noëmi ‘Jij gaat toch betere producties maken hé?’ Wido imiteert Wilfried Martens. ‘Da’s evident.’

Parijs, 15 augustus 2026

Door agendaconflicten en een stijgend aantal optredens - probeer tien mensen maar eens bij elkaar te krijgen zonder dat er iemand is doodgegaan - hebben Cato en Nel een verrassing in petto: ze hebben een citytrip Parijs geregeld, om op Montmartre fictieve blauwe pijlen, geverfd door de fictieve Amélie Poulain, bestemd voor de fictieve Nino Quincampoix, te volgen. “Suivez les fleches bleues, Misantropica!” En blauw is de warmste kleur.

Ze willen van Misantropica een sprookje maken en terwijl Alex iets te lang naar de restanten van de Notre Dame zit te kijken, oreert Charlie over haar plannen voor de toekomst van Misantropica. Quévin en Wido kijken met enige 17 jaar oude nostalgie naar hun Parijse citytrip, Aza en Noëmi ontwijken elkaar telepathisch, temeer omdat het zo uitkwam dat Noëmi en Wido moésten delen, volgens Quévin, en omdat revanche best heel duur wordt geserveerd, eist Aza de kamer - met eigen extraatjes - met Alex op. Gelukkig hebben Charlie & Leone, Mitchell & Quévin, Nel & Cato oordoppen mee of genoeg te dure Parijse wijn gedronken. (“Alex bestelt, Alex betaalt.”)

Parijs, 16 augustus 2026

“J’ai la guele du bois?”
“Excusez-moi?”

Aza is rechtuit, Charlie ook. Mitchell haalt er Google Tradui bij.

“Aza heeft een kater.”
“En een poes” zegt Alex met de Alex-smirk. Wido kijkt naar de grond.
“Vandaag stellen de we planning op voor komend seizoen”, zegt Cato.
“D’accord”, zegt Leone.
“Ik weet waar we kunnen brainstormen.”
“Waar, Quévin?” vraagt Mitchell.
“Voor het Centre Pompidou - postmodern en een plaats waar Wido en ik onze eerste hit hebben gemaakt.”
“Hoe ging die”, hengelt Noëmi, ergens tussen nieuwsgierigheid en jaloezie.
“Paris [8 tellen] Páris [8 tellen] La France [8 tellen] Paris [8 tellen] [drumsolo] Pompidou, Pompidou, Poooo-Pompidou [geen tel] Paris [8 tellen]… en repeat.

De iconische song - een van de enige potentieel eindeloze in de muziekgeschiedenis - gaat verder, maar dat geldt ook voor Misantropica en hun planning. Da’s evident.

“And you may ask yourself: well, how did I get here?”

• David Byrne, uit Once in a Lifetime van Talking Heads (Remain in Light, 1980)

“Dit zou allemaal echt kunnen gebeuren, min of meer. De literaire stukken zijn alleszins grotendeels waar.”

Oases

Als het beste boek aller tijden door niemand gelezen wordt, is het dan wel het beste boek, überhaupt. Het zijn gedachten die door de hoofden spoken van iedereen van Misantropica, maar van Wido nog het meest, denk hij over zichzelf, net als Alex, Aza, Charlie, Leone, Mitchell, Noëmi en Quévin doen.

Naar voren worden geroepen om uit de massa te kunnen opstaan, het podium te bestijgen en een trofee in de hand te krijgen, wat loftuitingen, je volledige naam, je palmares, want je rijgt de belangstelling aan elkaar, het houdt je vief, het is een teken dat je schrijven relevant is, maar neen. En zelfs als het gebeurt, gebeurt het niet. Ask Wido.

Je bent een multidisciplinair kunstenaar. Je hebt zoveel te vertellen, zoveel inspiratie om dingen te maken, je stuurt ze gratuit de wereld in, het web of de podia op, maar wie danst er nog, sinds… Ja, sinds wat en wanneer eigenlijk? Niet sinds je iets slechts hebt gemaakt. Sinds er een soort ommekeer van toeval is ontstaan dat er een Wet Van Jou bestaat: als het kan mislukken - en alles kan mislukken - dan zal het mislukken. En dan wordt er aan jou gezegd dat je niet alles zo negatief moet bekijken, maar wat moet je dan doen? De ogen gesloten houden, LSD slikken, het geluid van applaus op YouTube opzetten en een lobotomie ondergaan?

Welke waanzin moet je uitvoeren om de zeldzame mensen die jou bereiken en die jou met de hoogste eerbied en achting grandioos getalenteerd vinden, omzetten in een leven dat het leven waard is? Schrijven schrijvers niet om aan de werkelijkheid te ontsnappen en om te blijven ploeteren tot de twee likes er weer twintig, dertig worden, ook al schrijf en maak je nu stuff die miljoenenmaal beter is dan wat je toen produceerde? Afgunst kan het niet zijn, want wie is er jaloers op dit? Heeft er iemand een idee van wat dít is? Heeft er iemand een idee van hoeveel pogingen je onderneemt om van dít dát te maken? Brokken te herstellen, zodat je een kintsukuroigeliefde kan zijn? Of geliefd kan zijn? Of kan stoppen met de bakstenen muur te omhelzen de trap plus mezzanine als een stairway to heaven te zien, want ja, je kan met een projector het plafond een hemel laten lijken. Mooie schijn.

Welke. Zeg jou welke.

“ik loop niet in de rij / ik breek en vecht me vrij / en doe de dingen die ik doe / met m’n ogen dicht”

• Henny Vrienten, uit Pa van Doe Maar (4us, 1983)

Oostende, 24 april 2026

Na heel wat kleine, vage tijdssprongen is er nu een eenheid van tijd, plaats, handeling en metareferentie: de acht dichters, onder wie Wido Vanderlinden, de overduidelijk op iemand uit de werkelijkheid geënte dichter, zitten samen met de zussen Cato en Nel Scheppers - vriendinnen uit onder meer Quévins verleden, hij heeft de contacten gelegd - op de markt van Oostende te vergaderen. Waarom in Oostende? Omdat de moeder van Wido, een nomade die nooit in Oostende heeft gewoond maar er wel geboren én gestorven is, daar iets positiefs zou moeten kunnen hebben weten aanvoelen - zij was tenslotte een van de weinige die geloofde in Wido - en omdat Theater aan Zee daar ook jaarlijks bestond en niet iedereen van het achttal louter dichter is. Multidisciplinair begaafd zijn is primordiaal om een puntgaaf kunstenaar te zijn, zegt Charlie, die tussen het dichten door aan een conceptuele schilderijreeks is begonnen.

Maar: Cato en Nel hebben ervaring in de uitgeverswereld, tot de uitgeverij waarbij ze als redacteurs aan de slag waren, op de fles ging door wanbeleid en slechte keuzes wat auteurs betreft. Er werden er gekozen via wedstrijden, via ‘ons kent ons’, voor zelfbeschikking, en net zoals Mitchell geen fietsband kan oppompen, zo zijn sommige mensen niet gemaakt om een échte auteur te zijn.

Het eerste punt op de agenda is duidelijk: wie heeft de artistieke en de zakelijke leiding? De zakelijke leiding is duidelijk: Cato wordt hoofdredacteur, Nel eindredacteur, geassisteerd door neerlandici Quévin en Charlie, die om haar trauma te doorbreken een permanente dadennood heeft. Met als afspraak: het moét goed zijn, het moet niche zijn, niet vrij toegankelijk - geen open e-mailadres voor manuscripten, al staat Misantropica wel open voor boude auteurs die zich komen aanmelden.

De artistieke leiding ligt moeilijker. Sommigen geloven in collectieven, sommigen niet, maar omdat Misantropica - het is belachelijk tropisch weer aan de kust, overigens, en Aza glundert - multidisciplinaire ambities heeft, heeft het nood aan iemand die de dingen die die doet, met de ogen dicht op poten kan zetten. En dan is er nog iemand die iets in de mouw heeft zitten: Wido. Wido trakteert de bende op cocktails, want hij heeft iets te vieren.

“Wat dan?”
“Ik heb me kandidaat gesteld om de nieuwe artistieke leider van het Toneelhuis in Antwerpen te worden?”
“En?”
“Ik heb net aan iedereen gevraagd welke cocktail ze moeten hebben, dus: JA, ik word de nieuwe artistieke leider van Toneelhuis en ga het breder, ruimer, vernieuwender maken in seizoen 2026/2027. En ik wil Misantropica daarbij betrekken, als een van de huisorganisaties.”
“Wat wordt mijn rol dan?” vraagt Cato terecht.
“De organisaties functioneren onafhankelijk, moeten financieel zelfbedruipend zijn, en wel als volgt: [saaie uitleg]. Dus, als het goed is voor jullie, wil ik Misantropica officieus mee leiden, mee het laatste woord hebben, maar officieel een van ons als artistiek directeur aanstellen.”

De dichters, de kunstenaars kijken elkaar aan.

“En daarvoor lijkt Leone me de meest geschikte persoon.”
Hun gezicht glundert. Want Leone is inderdaad iemand met het hart in de mond, heeft een duidelijke kijk op literatuur en kunst in het algemeen.

“We zijn allemaal makers. Liefst van al zou ik nog assistentie hebben.” Ze kijkt naar Aza, voormalig kunststudente, en die glundert wederom, voor ze haar Strawberry Daiquiri bestelt.

En nee, deze episode in de geschiedenis van Misantropica zal niet worden herinnerd als de spannendste, de beste, maar soms moeten er saaiigheden besproken worden om tot iets te komen, een kolkende zee, een bruisende carrière of acht, en Noëmi die dringend moet vertrekken om met haar band Spirit Desire - inmiddels met eigen nummers tussen de covers door - te gaan optreden in de Lafayette.

“Spreken we volgende maand dan af om de planning voor 2026/2027 te bespreken?”
“Fine by me”, aldus Alex en de andere dichters.
“Ik zal locatie en datum regelen”, zegt Nel.
“En het financiële plan zal ik voor mij nemen”, vult Cato aan.
“En Wido zal voor de genialiteit zorgen, zeker?” Aza knipoogt.
“Uiteraard!” Ze lachen en drinken en masse op het terras.
“En dan nu dichten hé, dichters! Hup, tempo.” Er moet iemand de baas [knipoog] zijn.

Even lijkt het alsof de zon lacht, en soms lacht een bal met lava bij het drinken van een Mimosa.

“when you think the night has seen your mind / that inside you’re twisted and unkind / let me stand to show you that you’re blind / please, put down your hands / ‘cause i see you”

• Lou Reed, uit I’ll Be Your Mirror van The Velvet Underground, gezongen door Nico (The Velvet Underground & Nico, 1967)

“Telkens als ik midden in de nacht ontwaak, strompel ik de trappen van mijn appartementsgebouw af, op weg naar nachtwinkel Nachtroer, die in mijn ogen nooit gesloten is, gewoon omdat er POETRY in neon lichten achter de etalage staat.”

Gent, ergens in de zomer van 2026

Noémi, Quévin en Leone bekijken samen de Paul Thomas Anderson-film Magnolia (1999) en zijn diep onder de indruk. Quévin laat een traan biggelen - niet bewust - tijdens de Wise Up-scène.

“Geluk is het uitsluiten van toeval”, zegt Leone.
“Ben jij gelukkig?”
“Toevallig.”

Antwerpen, ergens in de lente van 2026

“Pijpen.”
“Liever niet.”
“Er moet familiale verwantschap zijn. Het was de familienaam van uw grootmoeder.”
“U beseft toch dat Mitchell De Neuker geen naam is om een groot dichter mee te worden?”
“U kan toch een pseudoniem nemen zoals… Kim Kay?”
“Maar iedereen weet toch dat die eigenlijk Kim Van Hee heet?”
“Hey, is dat zo?”
“Ja.”
[googelt ter bevestiging]
“Zo.”

De doopmeter van Mitchell heette Prinsen en zo werd hij enkele maanden en een hoop administratief gebakkelei later Mitchel Prinsen. So it goes.

Amsterdam, ergens in de lente van 2026

Charlie heeft een solocitytrip ondernomen om te schrijven en om ergens impromptu te performen. Na een spontaan cafégesprek met de zeer coole Kaisa van Oorschot (een Amsterdamse upcoming dichter(es) (v/x)) wordt Charlie uitgenodigd op een poëzievoordracht ergens in een pand op de Prinsengracht. Ze brengt Van zeugma tot anakoloet, zoet. Het gedicht gaat als volgt:

Mensen begrijpen het gedicht niet, maar moet dat? Charlie krijgt applaus. In Nederland is dat heel wat. Zeker wanneer Charlie het pand verlaat en Annabel herkent, zwaait, en ziet hoe ze haar herkent maar de hand van haar geliefde niet loslaat. Vuur liefde af.

Wijnegem, ergens in de zomer van 2026

Een taxi stopt voor de woonst van Quévin. Alex stapt uit en belt aan. Hij heeft nood aan een gesprek. Hij heeft nood aan meer. Aspiratie, inspiratie, adoratie. Voor het eerst ziet Quévin Alex kwetsbaar zijn.

“Ik wil het kunnen, maar ik kan het niet.”
“Wat dan?”
“Schrijven.”
“Schrijf daar dan over. Schrijven over niet kunnen schrijven wat je beoogt is ook schrijven en is… kwetsbaar, zeldzaam en nog maar zelden gedaan. Je kan het, Alex.”
“Ik wil niet eindigen zoals Ludovic.” De krop in de keel van de suave macho die Alex is, is een precedent, voor Quévin om te zien, voor Alex om te beleven.

Turnhout, ergens in de late eerste winter van 2026

Annabel en Mark liggen samen op de sofa te kijken naar Russian Doll, voor de zoveelste keer. Tussen Belalugosi’s Dead weerklinkt een geluid dat niet in de Bauhaus-song past. Het is het begin van Unbelievers van Vampire Weekend, de ringtone van Annabels smartphone. Op het scherm verschijnt een oude naam: ‘Wido.’

“Zal ik opnemen?”
“Ja, anders gaat hij misschien blijven bellen”, zegt Annabel.

Mark beantwoordt de oproep met een korte:

“Hallo.”
“Hallo? Met wie spreek ik?” De ontreddering barst uit Wido’s stem.
“Met wie spreek ík?”
“Sinds wanneer heeft Annabel weer een Nokia 3310? En volgens mij kon je daar zelfs de naam van de beller al op zien.”
“Laat mijn Belle met rust.”
“Belle? Dat maakt van jou dan Het Beest. Doe dan hetzelfde.”

Mark haakt in.

Antwerpen, ergens in de late eerste winter van 2026

Wido staart voor zich uit. Hij ziet Noëmi, Aza en Annabel - het wordt niets zonder haar - als een fata morgana voor zich. Hij spreekt hardop tegen zichzelf, zoals mensen vaker doen dan fictie je doet geloven:

“Is er op Streamz een of andere serie waarin ik permanent triest gehouden moet worden? Zou het meer kijkcijfers + live + 7 halen dan Megan of Tanja? De weemoedige Widoshow. Waarom ook niet. Hij neemt een Xanax - die, ondanks de recepten van de behandelende arts, door de apotheker tegen diens macht in te rigide gelimiteerd worden, wat voorgeschreven is, is te koop, JIJ bent de klant, toch? - om de paniekaanval te onderdrukken, maar het lukt niet. Hij drinkt een glas wijn, en nog een, iets te veel wijn, maar net niet genoeg om tevreden te zijn.

Gent, ergens aan het begin van de zomer van 2026

Het achttal zit in het NTGent te wachten op het begin van de miljoenste bewerking van Wachten op Godot, deze keer met Frank Focketyn en Stefaan Degand. Ze zijn er om Mitchells nieuwe familienaam te vieren. Terwijl de voorstelling dreigt te beginnen (en ‘dreigt’ is het juiste woord, denkt Wido, een brand, een brand, mijn koninkrijk voor een brand), laat hij zich diep verzinken in gedachten en heeft hij een aha-erlebnis. Instinctief neemt hij de hand van Noëmi - die rechts naast hem zit - vast, die kijkt hem verrast en ze kijken elkaar een seconde of zeven langer dan normaal in de ogen, met de blik van weet je nog? Ze weten.

Mitchell Prinsen slaat in het Spijker de nagel op de kop door te zeggen dat de toekomst van Misantropica het heden is geworden.

“zo bleef ik twee dagen liggen in bed / ik was totaal van de kaart / ik moest niet denken maar doen / want zonder haar was ik geen stuiver meer waard / ik liep de stad door op zoek naar een glimp en ik dacht / ‘ik zie haar nooit meer terug’ / ik ging zelfs hardop praten in mezelf en iemand zei / ‘je stond uren met je handen op de leuning van de brug”

• Boudewijn de Groot & Hans Pieter de Boer uit Annabel van Hans de Booij (Annabel, van de single Hans de Booij, 1983)

Enkele dagen nadat Charlie het ziekenhuis van Antwerpen verlaten had, was het dichterscollectief Misantropica een groep individu’s die elk op hun eigen manier poogden om van Misantropica een succesvolle, legitieme niche-uitgeverij te maken.

Maar: er werd niet alleen aan Misantropica gedacht, niet het minst door Aza - ook al had zij de naam bedacht. Nee, zij dacht aan Charlie, die alleen op haar appartement in de Hopstraat in Brussel - in de Dansaertwijk, waar zij zich veilig voelt - naar de muur of een projectie van een film op haar muur zat te kijken. Of naar een wit blad op tafel. Of lag te huilen in bed. Er moesten stappen worden gezet. Aza besloot om met Charlie te gaan stappen. Ze deed iets wat mensen normaal nooit meer doen: ze ging rond de middag aanbellen bij Charlie. Aan de deur. Onaangekondigd.

Charlie schrok. Sjokte naar haar videofoon. Zag Aza voor de flat staan. Door de speaker weerklonk: “Aza?” met een toon van aangename, aangedane verrassing, alsof Back to the Future een timbre was. Aza zei: “Hey Charlie, stoor ik?” - “Nee nee, kom naar boven”, en Charlie liet Aza appartementwaarts komen. Toen Charlie Aza voor zich zag, sloegen ze de smalltalkfase over, niet bewust, maar omdat Charlie begon te huilen, een wondermooie beautiful cry, als waren Aza’s ogen die van een empathische basilisk. De vrouwen omhelsden elkaar en etaleerden hun intelligentie door vragen als “Alles goed?” of “Hoe gaat het?” te vermijden, want wat kan je daarop antwoorden dat geen antwoord van uren vergt of een kort obligaat leugentje?

“Vandaag gaan wij op stap.” Aza zei het gedecideerd, alsof er geen andere keuze was, wist ook dat het Charlie zou opluchten. Er was te veel gebeurd dat haar niet te beurt had hoeven te vallen. Is zorgeloos jezelf zijn niet een basisrecht waarvoor niét zou moeten worden gevochten?

“Heb je een idee?”
“Zin om naar een karaokebar te gaan?”
“Oké!”
“Misschien moet je wat gerief meenemen, want… ik ken er een leuke in Antwerpen. Waar je in gezellige neonhokjes jezelf én lazarus kan drinken en desgewenst Lazarus kan zingen.”
“Blijven we slapen in Antwerpen?” Het klonk haast hoopvol.
“Vraag me niet naar de tijd vandaag, ik heb te lang achter een bar gestaan om met tijd bezig te zijn. Ik wil drinken, klinken, zinken en winken tijdens het zingen.”
“Ti-ta-nic, ti-ta-nic, my big-big love” alludeerde Charlie op een Pixies-song.

“Heb je tijd voor saaiheid?”
“In jouw gezelschap? Altijd!” Er was iets in de Aza-aanblik dat Charlie niet kon weerstaan.
Aza glimlachte, want ze moesten wel de trein nemen. Terwijl Charlie haar spullen bij elkaar pakte, zat Aza een beetje naar Charlie’s interieur te kijken. Ze zag foto’s van vroeger, nog vroeger en nu, polaroidfoto’s waarmee je niét mag schudden, Outkast, en ergens slecht verstopt voor bezoek dat ze nooit verwacht had: een handgeschreven brief die begon met: “Liefste Ludovic, ik weet niet wat ik jou zou moe”

Antwerpen, ergens diezelfde dag in februari 2026

“De trein was stipt.”
“Nu de tram nog.”

De karaokebar bevond zich aan de noordkant van Antwerpen, vlak naast de Kinepolis, waar zich ooit een vaccinatiecentrum bevond waar menig dichter prik per prik hun carrière zagen stagneren.

Zoals Wido, die in de eerste C-week de grootste poëzieprijs ter wereld had gewonnen voor een singulier gedicht en dat tot de dag van vandaag nog altijd niet had kunnen vieren, mogen vieren, vijgen na Pasen, de lach der dwazen, de huil der uilen - überslimme dieren.

“Beginnen we met een duet?”
“Duh!”
“Ik heb een stom idee!”
“Bestaan niet - behalve in de literatuursectie.”
Aza hoorde literatuursexy en dacht aan Wido.
“Wie van ons allemaal - synecdoche - zou de beste zanger (m/v/x) zijn?”
“Noëmi of Quévin”, denk ik.
“Zullen we ze bellen?”
“Als we dronken genoeg zijn.”

En enkele tramhaltes en een wandeling en tweemaal twee cocktails later wilden Charlie en Aza hun duet dat geen duet was, inzetten: I’ll Be There for You van The Rembrandts, beter bekend als de theme song van Friends. Maar ze drukten per ongeluk op de gelijknamige song van Bon Jovi.

“Fuck. Dat was pathetisch,” zuchtte Aza, “en in karaoke mag je niets pathetisch vinden, dus…”

[suspense]

Uit haar handtas haalde Aza een gouden pilletje waar redundant ‘GOLD’ op stond, in reliëf. “Zullen we beginnen met Senses Working Overtime van XTC?”
“Fuck yeah!”

“ZALIG!”
“VOEL JE HET?”
“IK HEB DORST?”
“WAT WIL JE?”
“SEX ON THE BEACH!”
“EN OM TE DRINKEN?”
“HAHAHAHAHA!”

Twee cocktails later zongen Charlie en Aza in Wonderland de bekendste song van T-Spoon. Nu ja, zongen. Schreeuwden.

“Ik mis mensen. Dit is funkytownshit. Wie woont er in Antwerpen?”
“Dunnow.”
“Zin in Everytime van Britney Spears?”
“JA!”

[acht en een halve cocktail per persoon later]

“Als ik in de Schelde zou springen, zou jij me dan komen redden?”

Charlie vraagt het tussen Iris van Goo Goo Dolls en Zombie van The Cranberries.

“Hé? Waarom vraag je dat?”
“Gewoon.” Charlie huilt.
“Maar natuurlijk! Gekke meid.” Aza omhelst Charlie.
“Testen we het?”
“Wat?”
“Dat.”
“What’s in your head, in your head, Charlie, Charlie, Charlie-ie-ie?”

Een kilometer of twee verder ligt Mitchell te staren naar het plafond en aan iets soortgelijks te denken en besluit hij het volgende gedicht van zijn bundel in wording - de bundel is getiteld: Is Ludovic There? - te schrijven, al was het maar om tijd te winnen die al te lang verloren is. En toch is hij de eerste die de WhatsApp-groepnotificatie affirmatief beantwoordt waarin Aza aan Quévin, Wido, Leone, Alex, Noëmi en Mitchell vraagt of ze ergens ten lande willen gaan dansen. Iedereen wil, kan, en eigenlijk is dat raar, maar niemand denkt daaraan wanneer ze zich per trein, bus, fiets of deelstap naar Het Bos in Antwerpen begeven om daar aan looking good on the dancefloor te doen tot het moment dat er een huis tussen nacht en morgen staat en Annabel in de menigte staat te kussen met iemand die Wido niet kent.

“en de klok zegt tik, tik / tikt al mijn uren weg / voor wie wacht, komt alles steeds te laat”

• Thé Lau, uit Rigoureus van The Scene (Blauw, 1990)

Mensen hebben het niet graag als je over donkere gedachten of mentale problemen praat, schrijft, te open, te vaak. Maar als je degene bent die niet hoort of leest, maar spreekt of schrijft, overvalt je vaak het het gevoel van ballast te zijn, dat het te lang blijft duren, dat het bijna een fijne vorm van aandacht oogt die je lijkt op te zoeken, terwijl het tegendeel waar is. Oh, wat is het tegendeel waar. Oh, wat zou ik geven om nog eens één zorgeloze dag te beleven, zonder dat dat 0,25%-percentielhoofd als een mallemolen loopt te denken, te twijfelen over wat (niet) te doen, rigoureus en onverwacht of ondoordacht.

Ik weet het niet.

Voor de tweede keer in drie slapeloze nachten heb ik 106 gebeld. Het ene gesprek was fijn, ongedwongen, verhelderend, geen soliloquy waarbij je het gevoel had dat je zo snel mogelijk moest afronden. Er kwamen vragen, er werd geduwd op de plekken waar het goed voelt, het was een mentale massage van empathie. Nu werd ik na een minuut of twintig over droom en dood onderbroken met de mededeling dat ze ‘s nachts proberen om de gesprekken kort te houden, maar dat ik overdag zeker mag terugbellen. Ik voelde me uitgewrongen. Overdag zijn er mensen, naasten, beschikbaar aan wie je een deeltje van alles niet hoeft uit te leggen. “Het is nu bijna 3 uur, heb je al proberen te slapen?” - “Dat probeer ik al 4 uur.” Maar dat veranderde niets aan de kern van de zaak. Je belt omdat je het niet meer weet, de eenzaamheid hoogtij viert, en je wordt afgewimpeld, met gedachten nog donkerder dan ze waren voor je gebeld hebt. Dus je schrijft erover. Om de tijd te rekken, om de angst te kanaliseren, omdat je morgen weer te vroeg naar de apotheker moet omdat de fobofobie te zwaar heeft doorgewogen de afgelopen dagen. Want ja, exact een week terug ben ik bestolen door de politie en ik kan het niet bewijzen tenzij ik heel rijk was en me een rechtszaak kon veroorloven. Quod non. Dus moet ik hopen op heel wat goodwill om de komende uren, dagen, weken door te komen, mentaal, financieel, want op wat kan ik nog besparen als je nog louter - niet eens je eigen - geld uitgeeft aan medicatie die je niet zomaar kan staken en eten en drinken van de goedkoopste en dus meest ongezonde soort? Als het leven begon met een contract voor je geboren werd, was ik er niet aan begonnen, had ik niet getekend. Gelukkig heb ik een kind op de wereld gezet dat Felix1 heet, in de hoop dat nomen est omen2. En semper3 liefst.

Maar ja, Yannick4 heten is ook niet wat de naam belooft, dus… En ik probeer, ik poog, ik tracht, maar zwicht en versmacht onder de auspiciën van de werkelijkheid waarin ik zo weinig in te brengen heb. Het is geeneens een verwijt, veeleer een situatie, want als quasi niemand naar mijn eigen grieven en mogelijke oplossingen luistert, wie ben ik dan om de luide minderheid te zijn, het subject dat tegelijk het direct object is? Of om het niet in univ-termen te zeggen: wie ben ik dan om tegelijk het onderwerp en het lijdend voorwerp te zijn? Kan dat? Kan dat, professor Devos?5

Ik kan de man die vrijwilligerswerk doet niets kwalijk nemen. Ze zijn onderbemand, weet ik van de man die ik eergisternacht aan de lijn had. Die was meer elaboraat en geïnteresseerd, transparant, behulpzaam, wilde me niet laten gaan zonder zeker te weten dat ik niet zou gaan die nacht. Ik zei hem dat ik de maatschappij heel graag hun diensten zou willen terugkaatsen als ik uit deze nevel met een gebrek van koplampen zou raken. Denk zelfs dat ik er goed in zou zijn, ook al heb ik van iemand gehoord wat voor gesprekken je soms hebt. Bijvoorbeeld mensen die al beslist hebben en niet alleen willen sterven, mensen die je letterlijk afscheid hoort nemen en springen en- Maar ik denk dat ik het zou kunnen, mensen helpen die twijfelen, die oppeppen, die zich alleen voelen, die zichzelf of hun eigenwaarde kwijt zijn. Waarom het dan bij mezelf niet lukt? Ik vind mezelf toch o zo fantastisch? Ik speel toch o zo graag de slachtofferrol? Ik hunker toch naar aandacht?

Veronderstellingen zijn het ergst. Die en vooringenomenheid. Want de enige aandacht waar ik naar hunker, is dezelfde als die van eender wie die professioneel of niet professioneel op een podium staat of al eens iets pent. Dat is niet uit ijdelheid, maar omdat je (denkt dat je) het goed kan en (denkt dat) het je roeping is. Zelfs mijn grootste haters who’re too busy being hateful, hateful, hateful werpen altijd een bloempot van marmer, baksteen, bakeliet, al dan niet met asbest erin, maar ook nog steeds met een bloem in, want de werkelijkheid valt te ontkennen, maar niet dat ik slecht schrijf. Zelfs niet op nauwelijks slaap, levenslust, zelfs niet nadat ik net mijn duistere gedachten heb moeten afbreken en uitstellen tot morgen. Druk, druk, druk.

Voor een opleiding ben ik niet klaar, maar mensen die me - ook al is het maar een beetje - kennen: als je een luisterend oor, een lezend oog, een knuffel, empathie nodig hebt. Ik wil graag de themesong van Friends zijn, want in het diepst van mijn gedachten ben ik een nazaat van Confusius.

Want voor veel mensen geldt het, en voor sommigen te lang: so no one told you life was gonna be this way. (4x klappen, geen 5. True story.)

“what a life / what a life / what a beautiful, beautiful life / don’t know where i’m in five / but i’m young and alive (woo) / fuck what they are saying / what a life”

• Emil Goll uit What a Life van Scarlet Pleasures (What a Life, single, 2019)

“We zeggen niets.”
“Dat is een oxymoron.”
“Jij bent een moron.”

Noëmi en Aza kibbelen. Alle dichters - synecdoche - zitten rond het ziekenhuisbed waar Charlotte ligt. Ze is helder maar in shock. Weer een oxymoron.

“Waar blijft dokter Godot?” vraagt Wido.
“Heet die echt zo?” Het klinkt beduusd.
“Mitchell, please”, zegt Leone op de toon van een meelijwekkend schouderklopje.

Na de aanranding hebben de dichters zich rond Charlottes bed verzameld als de familie die ze sinds alles anders was en eigenlijk in z’n plooi viel, niet meer heeft. Voor veel mensen is het moeilijk te begrijpen dat zij niet de maat van alle dingen zijn. “Onbegrip is voor dichters de grootste doodsoorzaak”, zei Yannick van Puymbroeck bij zijn debuutperformance in de Afkikker in Gent ooit, en die zin is blijven resoneren bij de dichters, die elkaar aldaar hebben leren kennen en de smaak te pakken hebben gekregen om boud, ambitieus en zichzelf te zijn.

“Zou Ludovic zich onbegrepen hebben gevoeld?” doorbreekt Mitchell de stilte.
“Dat zou niet onbegrijpelijk zijn”, en het klinkt wee, Quévin maskeert na alle gebeurtenissen zijn droefenis met alles wat hij heeft, en in dit geval: een ondoordringbaar slimme, mistroostige repliek.

Charlotte slaapt. Ze ligt aan een baxter waar stelselmatig een dosis medicatie ter kalmering wordt geïnjecteerd en die dan langzaam wordt afgebouwd. Ze is zichzelf nog niet. Ze is in shock na de aanranding - hoe kan je dat niet zijn?

“Ik hoop dat ze de durf heeft erover te schrijven als ze er klaar voor is.”
“Therapeutisch schrijven is vaak slecht schrijven” en er verschijnt een smirk op Wido’s gelaat die Noëmi en Aza weer woest aantrekkelijk vinden en ze zien het in elkaars blik en zoeken een willekeurige andere blik op en stranden bij Leone (vermaning) en Alex (jaloezie). Die laatste vraagt: “Wil iemand nog wat drinken?”

“Ooit wel, ja”, gniffelt Leone en voor Alex kan beginnen te kniesoren, wordt het zevental onderbroken door de entree van de psychiater, dr. Johnny Kuipers, een bloedmooie vrouw die Leone’s hart - als hun aan een monitor lag - sneller doet slaan. Alex probeert cool tegen de muur te leunen en zoekt tevergeefs een zonnebril.

“Hoe gaat het met haar?” maar op Mitchell en Quévin na is iedereen meer op de psychiater en haar zwart-grijze Sontagse ravenhaar of op Wido gefixeerd dan op de vraag.

“De medicatie lijkt te werken,” zegt Mitchell, “ze slaapt veel”.
“Praat ze in momenten van helderheid over wat er haar overkomen is?”
“Nee, ze zoekt afleiding, heeft het over Sylvia Plath en ons dichterscollectief van weleer en huilt soms om het gemis van haar familie. Ze ligt daar vaak wakker van.”
“Jullie zijn dichters?” en Quévin knikt instemmend en voegt eraan toe hoe ze elkaar hebben leren kennen, uit elkaar zijn gegroeid en elkaar weer hebben ontmoet bij de uitvaart van Ludovic. Dr. Kuipers noteert.

“Ze heeft veel meegemaakt. Ik zou zeggen: als er iemand of zo wil blijven slapen, kan dat, maar niet allemaal blijven rondhangen, mevrouw Rosiers heeft haar rust nodig, maar ik snap dat ze ook te allen tijde een vertrouwd gezicht wil kunnen zien. Ziekenhuizen zijn nare plekken.”
“A qui disez-vous”, beaamt Wido.
“Kunnen we iets doen voor haar?” vraagt Alex.
“Emotionele steun bieden en proberen dingen te laten veranderen, ervoor zorgen dat ze zich kan focussen op iets anders dan De Herinneringen. En haar laten praten en simpelweg luisteren, niets suggereren. Ik moet nu naar een andere patiënt, maar de verpleging komt vaak genoeg checken.”

In stilte zitten Alex, Aza, Leone, Mitchell, Noëmi, Quévin en Wido rond Charlottes ziektebed. Alex heeft alles betaald. Charlotte ligt op een luxekamer in het Universitair Ziekenhuis van Antwerpen na een eerste check-up in het hospitaal van Beveren.

“Ik heb een idee”, zegt Leone.
“Waarover?”
“Om Charlotte afleiding te bieden maar ook om onszelf… iéts te bieden.” Hun kijkt naar Alex, tot hij het begrijpt.
“Mijn Win for Life-reserves inzetten om een uitgeverij op te richten voor ons?”
“Mja, het is het enige waaraan ik kan denken. Zo zouden we ook haar therapeutisch schrijven kunnen ontwijken mocht ze daaraan denken.” Wido voelt zich begrepen en zoekt instinctief Noëmi’s blik op. Even kijken ze naar elkaar met een ‘I know’-gevoel en kijken dan weer weg.
“Ik zie dat zeker zitten als Alex dat ziet zitten, maar dan moeten we wel ernstige afspraken maken en een echt legitieme uitgeverij kunnen zijn, geen drukkerij.”
“Hebben wíj als groep wel talent genoeg?” De Zeitgeist vergt diversiteit en die is duidelijk zichtbaar in het arsenaal norse, beledigde blikken jegens Wido.
“Het is niet omdat je ooit eens €10 000 hebt gewonnen…” poogt Leone een zin aan te vangen.
“Je weet hoe en wanneer en waar dat geld aan besteed is - ik kan er niet van slapen en wil dat doen stoppen, dus als er nu iets gebeurt, moet het er boenk op zijn.”
“Zoals die Ubertaxi op die aanrander.”
“Ja, Mitchell.”
“Wees gerust, Wido, ik kan van het gebrek aan carrière ook niet slapen”, zegt Charlotte terwijl ze wakker wordt. Famous first words. De monitor biept. Een verpleegkundige komt binnen. “Alles goed, mevrouw Rosiers?” - “Alles is méér dan fucking véél, meneer De Stagiaire. Rare naam”, grijnst Charlotte met misantropische dedain.

Vanuit vogelperspectief zou de camera zeven hoofden rond een achtste in een ziekenhuisbed zien, loerend en instemmend wenken naar elkaar, in een surreëel beeld zou er een twijfel van praktische schijn - want wie gaat zich daarmee bezighouden? - als nevel over de literaire groep hangen, maar in een luxueuze ziekenhuiskamer bevindt zich een nieuwe literaire beweging, in het UZA, waar niet alleen Wido jaren terug maar ook een vernieuwd achttal geboren is. Charlotte glimlacht en vraagt: “Vinden jullie Charlie een coole roepnaam voor mij? Het voelt meer als de naam van een échte dichteres: Charlie Rosiers.”

“Zevenwerf ja voor Charlie en Misantropica!” scandeert Aza, en iedereen kijkt naar haar, want waar komt die “Misantropica” vandaan, maar het klinkt goed. Aza beantwoordt de niet gestelde vraag. “De Misantropen klonk als een amateurtoneelgroep, Misantropica klinkt als de metamoderne die wij achten zijn, achten te zijn, verwachten te zijn.”

Wido glundert, omdat een uitgeverij is ontstaan op de plaats waar hij geboren is, waar Charlie haar echte échte naam gevonden heeft, waar enkele minuten later zeven breinen op toerental draaien over poëzieprojecten en Mitchell zich het hoofd breekt over een nieuwe familienaam, want wáárom heeft hij al die slapeloze jaren nooit aan die mogelijkheid gedacht en hij lacht zich hardop de toekomst in, net als iedereen.

“why are we strangers when / our love is strong / why carry on without me / everytime i try to fly, i fall / without my wings, i feel so small / i guess i need you, baby / and everytime i see you in my dreams / i see your face / it’s haunting me”

• Britney Spears, uit Everytime van Britney Spears (In the Zone, 2003)

“Show me the way to the next whisky bar.”
“Alex, je bent zat.”
“Ik ben niet gedronken.”
“Mooie anakoloet”, zegt Wido, die zelfs postuum nog de indruk zou wekken zo fris en nuchter als mogelijk te zijn, zeker sinds zijn breuk met-

Nadat café De Mops gesloten is, begeeft de bende die vroeger - zo’n tien jaar geleden - bekend stond als dichterscollectief De Misantropen, zich de nacht van Melsele in. Alleen de brievenbus is nog open. Er zijn herinneringen opgehaald, er zijn per persoon quasi net zoveel cocktails gedronken als Megan beweert in haar Streamz-serie (20) en net zoals die serie een maximale beeldkwaliteit van 520p bevat - in de Middeleeuwen hadden televisies scherper beeld - is iedereen zo zat als een [rijmhaat] aardappel.

Melsele is een deelgemeente van Beveren-Waas, anno 2026 is Beveren-Waas deel van de kladderatatsjfusiegemeente Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht - BKZ voor de vrienden, en het is een werktitel. Iedereen woont overal, dus waar kan men heen? Men kan niet naar Duitsland etc. en er is geen leven op Pluto, denken ze.

Doem-doem-doem-doem-doem.

“Zullen we een Uber bestellen?” oppert Alex.
“Weet jij wat dat kost?”
“Whatevs, we zijn met 8,5 mensen, valt toch mee, nee?”
“Een urne telt niet mee.”
“We hebben die ook niet mee.”
“Ik heb dorst.”
“Ik ben moe.”
“Ik ben dronken.”
“Ik ben jullie moe”, zegt Charlotte terwijl ze iedereen in een huddle probeert te omarmen, er twee seconden in slaagt, voor iedereen op de grond valt. Een oude vrouw passeert de kapel van Gaverland, hond aan de leiband, en zegt: “Zat zijn is ambetant hé, mannekes?”

Vijf minuten strompelend kruipen en twee uitbraaksels later (Quévin en Noëmi) zegt Charlotte dat dat fucking disrespectful was van die vrouw.

“Waarom?” vraagt Alex op een toon alsof er zijn de bananen krom? zou volgen op zijn frase.

“Omdat we geen mannekes zijn.”
“Word.”
“Excel.”
“Gast”, zegt Mitchell tegen Wido met de helderheid van 35 graden zon op een gordijnloos raam.

Een poos later - vraag niet naar de tijd, want iedereen is de tijd kwijt - staan acht mensen rouw, droefheid en zelfredzaamheid te kanaliseren rond de nieuwste iPhone van Alex. Terwijl de kwiekse Noëmi “überall auf die Welt scheint die Sonne” in een indierockversie lalt, probeert iedereen - Noëmi incluis - Alex een Ubertaxi te laten bestellen. Ze bestellen er een voor 20 personen aan de Beeweg van Gaverland.

Tussen de struiken zien we dichters lallen, vallen of toch op zijn minst struikelen. De Beeweg is een park waar je de twaalf staties van Christus’ lijden aanschouwelijk gebeeldhouwd ziet. In het midden van het park bevindt zich een grasvlak. De beelden worden gescheiden door takkenbossen.

De groep van weleer die weer bij elkaar is beland, strunkelt uit elkaar. Wido braakt en valt in slaap, Leone tracht amechtig de reliëfletters Kruisiging te lezen, Alex plast tegen een boom en zijn broekspijpen, Aza doet een dutje, Mitchell oreert Oh, ik weet het niet van Herman De Coninck, Quévin vraagt Noëmi of zij elkaar ooit gekust hebben. “Dunnow.”

Een schreeuw. Een cocktail of 20 x 7 is - naast Ludovic - plots heengegaan. “Waar is Charlotte?” vraagt Leone. Abrupt heeft iedereen de attentiespanne van een uitgeslapen privédetective en de bezorgdheid van de Witte Mars.

“Charlotte?” weerklinkt het bijna unisono, bijna zo weinig realistisch dat iedereen de mogelijke ernst van de situatie inziet. Een park, de nacht, takkenbossen, een verdwenen Charlotte en Edvard Munch op muziek.

“Daar!” roept Mitchell in paniek. Een grote man in een hoodie tracht met de broek op de enkels weg te rennen uit het park.

“CHARLOTTE?” schreeuwt Noëmi met doodse paniek. Het wordt stil. Nee, het is stil. Tot er gesnik luid luidt en iedereen op het geluid afgaat, de ene iets wankeler dan de andere.

Charlotte zit tegen een boom, schreiend en wordt in een mum van tijd omhelsd door Aza terwijl Alex, Leone, Wido en Noëmi de man in de hoodie achterna rennen.

“Wat is er gebeurd?” - huilt Mitchell empathisch, boos, op… who the fuck.
“Ik weet nu wat het is om een vrouw te zijn.” Tristesse en misplaatste trots zijn in een staat van angst, paniek, ongeloof en dronkenschap een combinatie, een cocktail van identiteit en consequenties die al lang verleden tijd zouden moeten zijn.

Het is een klap. Hoe de Ubertaxi een wegrennende man die omzichtig, angstig de straat oversteekt aanrijdt. De chauffeur stapt uit. De Misantropen keren terug naar Charlotte voor een knuffel ad infinitum. What a life.

Sirenes loeien. Twee agenten gaan op het gejeremieer af. “Wat is er gebeurd?” vragen ze.

“De maatschappij.”
“Mogen we jullie identiteitskaart?”
“FUCK OFF!” en Noëmi legt heel Melsele het zwijgen op, behalve Charlotte en dier nieuwe realiteit.

“the day after you stole my heart / everything i touched told me / it would be better shared with you / with you”

Alex Turner, uit Fire and the Thud van Arctic Monkeys (‘Humbug’, 2009)

tussen een linkeroever en een rechteroever
bevindt zich een oever
soms kan iets heel gemakkelijk zijn
soms kan iets heel anders zijn
soms is twaalf jaar een leven lang
vol vreugde, verlangen, vervulling, viering
dood, dood, nog eens dood, dood - tel kwijt
& de gelukkige, het spiegelpaleisbeeld
meer dan een jaar en anderhalf heimelijk jaar
tussen de angst voor ongedierte en de fobofobie
muizenissen over het ratten van literatuur
& de vrolijke vreugdes werden wrokkige verplaatsingen
en opnieuw, en opnieuw, en opnieuw
wie kan het wat schelen?
een zoveelste gevangen knaagdier in een plastic zak
midden in de nacht van een berucht antwerps plein
talent en prijzengeld te spijt platzak
een obool, bitte
maar wie zal me die lenen?
eigenlijk wil ik er geen enkele
enkel de ene
de pannenkoeken en de mist
die raast over de styx
en ik wil niet
maar ik kan niet
wat wel
wie niet
de ene
there are no innocent bystanders
grijs is niet mijn kleur
pretty in pink
psychedelische badkuip
zelf gevuld
maar als het moet
bang die oeverloze badkuip in
die big nada, geen idee waarheen
maar helaas, helaas, helaas
van droomvlucht bis fata morgana
of vergis ik me?
ik wil me graag vergissen
ik wil niet graag bestaan
ik wil leven, leven, leven
en de me onverwacht toegestopte obool
op zak houden
& wij, specifieke drie
tis of tisnie
maar tis nu
om te zeggen
veerman, wat doet u nu?

• 8 februari 2026

“though I don’t know you / and you don’t know me / I just had to talk to you, you see // the arrogance, a foolish move / if you take a risk, your odds improve

• Matt Berry, uit Take my Hand van Matt Berry

“Vandaag is Ludovic begraven. Of gisteren, we weten het niet meer.”

Gent, ergens in de nillies

- “Weet je wat de truc is om goede mondelinge taalexamens af te leggen? Een paar pinten gedronken hebben. Dan ben je minder perfectionistisch, kom je vlotter over dan iemand die constant naar de correcte vertaling zit te zoeken. Een vlotte conversatie is beter dan een stroeve juiste.”
- “Ik lust geen bier.”
- “Eender wat van alcohol. Rode wijn?”
- “Ik studeer niet, dat weet je toch? Doe maar absint. Een dubbele.”
- “Meneer denkt tweemaal Baudelaire te zijn?”
- “Neen, ik heb hem overleefd.”
- “Qua leeftijd.”
- “Ja ja.”

Charles en Wido zitten in The Backdoor, een bruine rockkroeg in het Gentse centrum, te ouwehoeren over het mondelinge examen Afrikaans dat Wido dra moet gaan afleggen. Veel goede hoop heeft hij niet. Het is ook niet dat Wido heel, erg geeft om examenresultaten, hij wil vooral familiaal gezeur zoveel mogelijk te doen tanen. Want als het puur de keuze van zijn hart was geweest, was de faculteit Letteren- & Wijsbegeerte niet zijn habitat geweest, maar een kunstschool. En dan had hij geen examen af te leggen op zijn barkoude verjaardag. So it goes.

In het KASK zit Ludovic te ploeteren aan een animatiefilm die hij als scenario noch als visueel werk weet te doen gelijken op het beeld in zijn hoofd. Hij probeert te vergeten dat een bruine enveloppe van vaderlief hem überhaupt die school heeft binnengeloodst. “Er zit meer in onze Ludovic dan je denkt”, placht Daniël Claessens te zeggen. Of tenminste: dat is wat Ludovic als plotlijn heeft bedacht in zijn prozastuk aan het schrijven is terwijl het maar niet lukt met de animatiefilm Loftleven. Weet hij veel dat iedereen gremelt om zijn verlangen Jonas Geirnaert achterna te gaan - die op het festival in Cannes in 2004 goud won voor zijn animatiefilm Flatlife - en dat zijn titel pastiche noch parodie is, maar oprecht. Je zou hem een schouderklop geven als hij niet zelf zou oreren dat hij dra een van de kandidaten in De Slimste Mens ter Wereld zou zijn.

Noor en Xander trachten de koude in hun kot te bestrijden door dicht tegen elkaar aan te kruipen. Al een maand of acht hebben ze een knipperlichtrelatie, maar de zomer van weleer is al even gaan luwen. Ze kijken naar de sneeuw, zien vlok per vlok het Zuidpark bestrijken en denken allebei dat ze liever elders zouden zijn dan hier, maar ook dat het fucking koud is om de sneeuw te trotseren.

- “Wat heb jij morgen?”
- “Poëtica. Jij?”
- “[een antwoord dat Leone tien jaar later vergeten is - burgies be burgies]”

Tijdens een gesprek over dé hitsingle van het moment - Golden Skans van the Klaxons - met enkele klasgenoten die ook Grieks-Latijn op universitair niveau studeren, moet Aza naar het toilet. Even maakt ze oogcontact met een jongen die anderhalve seconde te lang naar haar kijkt. Ze glimlacht astrant en weet niet dat Wido dat woest aantrekkelijk vindt.

- “Gunter Glieben Glauben Globen / Give it to me, baby / a-h…”
- “Serieus, gasten, dat gaan we écht niet spelen.” De toon waarop Noëmi gedecideerd de dorpsfuifsong Pretty Fly for a White Guy van The Offspring afbreekt, zorgt voor stilte in het repetitiekot - a.k.a. het studentenkot van basgitarist Mauro - en gebonk in de gang van het studentenhome. Maar bovenal: deconstructie is constructie, want Noëmi heeft andere gedachten: ze zit te kauwen op een gedicht over de Styx, maar verder dan Pumped up Styx als titel komt ze voorlopig niet. Er zit iets in, in een pastiche op een vrolijke song waarvan niemand beseft dat het over een Amerikaanse school shooting gaat, maar… Ooit. Een obool, een obool, een Wido voor een obool. Prolepsis.

Anderlecht, ergens in de nillies

- “De Martelaere Karolien? Geslaagd, proficiat!”

Onder luid applaus van een volle zaal ouders en studenten die hun diploma derde graad aan de humaniora middels de middenjury willen behalen, treedt een schuchtere jongedame naar voren en neemt haar diploma in ontvangst. Haar beide oudersparen omarmen haar, knuffelen haar met volle trots. Tussen de menigte is een slik van dubbele angst hoorbaar. Tussen euforie en angst weerklinkt: “De Neuker Mitchell? Geslaagd, proficiat.” De metonymische zaal applaudisseert met onmogelijk in te houden bulderlach, professionele jury incluis.

In de business seats van mannenvoetbalclub RSC Anderlecht zit Alex aan zijn vierde glas champagne. Hij lalt wat tegen de dan onbekende jeugdtrainer Yannick Ferrera: “Eigenlijk zou je met 12 spelers moeten starten. Hoe lang zou het duren voor iemand het zou opmerken? Wedden? 1000 euro voor wie het meest dichtbij de tijd van realizatzie zit.” Ferrera stapt op, zoals een Ferrera of een Yannick wel vaker doet, en Alex bestelt nog een ronde voor “de volledige Alex, haha”, en bedenkt de titel De twaalfde speler - hik.

Onderweg naar station Brussel-Zuid probeert Quévin aan zijn examen van overmorgen te denken - Geschiedenis van de Antieke Wijsbegeerte - en weet wat voor een onmogelijk vak is aan de UGent. Wido heeft er respectievelijk al een 2, een 1, een 0 (ook al was het volledig ingevuld) en een 1 voor behaald - op 20. En het motto van Anderlecht is mens sana in corpore sano en Quévin bedenkt zich daarom dat Wido lid is van Mensa en tracht zich gerust te stellen dat net dát hem parten speelt. He’ll be fine - en in Gent, en in Gent, en in Gent, en in Gent, en in Gent!

Melsele, 21 januari ergens in de soaring twenties

- “En wat als we het deze keer groots zien en een échte uitgeverij oprichten? Het is het minste dat we voor Ludovic kunnen doen?”
- “Was chapbooks uitgeven zijn idee? Want eigenlijk was dat toen een slim idee.”
- “Vast niet dan.”
- “En die uitgeverij is - laat ons eerlijk zijn na al die tijd - toch vooral iets voor onszelf?”
- “Elk nadeel heb z’n voordeel.”
- “Onlangs in de business seats van Ajax Amsterdam gezeten, Alex?”
- “Ja.”
- “Waarom zei Ludovics vader dat ‘Stop all the clocks’-gedicht?”
- “Het was cliché.”
- “Ergo erg gepast.”
- “Quévin!”
- “Hij heeft gelijk, Charlotte.”
- “Wij zijn misantropen.”
- “Wij waren dan ook De Misantropen.”
- “En nu moeten we ons omdopen.”
- “Tot…?”

Kwinten, de patron van café de Mops, riep van achter de toog: “Aza, je bent wel aan het werk hé?”

- “Ik ben in de rouw”, huichelde ze.
- “Nou?”

Ze lachten. De zon scheen en ze bestelden bij Aza allemaal nog een mocktail met alcohol in. Aza schonk er ook een in voor zichzelf en een halve voor Ludovic, want ja, so it goes.

“ten years later, it’s been a decade / coming together in a suitable space”

• Alex Turner, uit de song Opening Night van Arctic Monkeys en War Childs Records

“Noem ons Misantropica.”

Het was een ongewoon warme dag in januari, en de klokken van de Gaverlandkapel in Melsele, België gaven aan dat het acht uur in de avond was. In café de Mops zat de familie Claessens bij elkaar. Er werd gedronken en gezwegen. Net als in de krant werd niet vermeld wat er met Ludovic gebeurd was - of beter: wat Ludovic gedaan had, zichzelf aangedaan had. Niemand deed alsof ze wisten waarom, ook al wist iedereen waarom. Aldaar is zwijgen en verzwijgen geen poging tot zelfredzaamheid, tot kanalisatie van tristesse, maar een vorm van de lokale condition humaine. Iedereen wist dat hij niet kon wat hij wou kunnen, en dat hij daarom het enige had gedaan wat hij in the end wel kon. “Nog eens hetzelfde?” vroeg Aza, die dienster, en iedereen knikte. Twee minuten later stond er een plateau met acht pilsen en een mazout op tafel.

“Op Fellini, op Lynch en op Wido!” zei iedereen in de Zalmstraat 32 in Gent met artificiële vrolijkheid. De droomachtige tristesse in de ogen van de jarige Wido verraadden wat iedereen wist: dat hij zich bekommerde dat er weer een jaar voorbijgegaan was zonder dat zijn leven zijn leven was. In zijn flauwiteitenbrein weerklonk de melodie “het doet wel een beetje raar / 32 jaar / trillend op mijn benen / ik zou willen wenen”.

“Doe maar.” Op de Avenue Rimbaud in Brussel was Eleonore de laatste klant in het kapsalon waar Charlotte werkte. In de weerkaatsing van de spiegel herkenden ze elkaars blik, ze wisten dat ze elkaar morgen weer gingen zien, elders in het land, maar ze dachten allebei aan een van de beroemdste songs van Bob Dylan. Ze kenden elkaar minder dan voorheen, maar zichzelf beter dan ooit. Leone - hun roepnaam - vroeg om een pixie cut à la de Britse comedienne Maisie Adam. Charlotte herkende de vrouw op de referentiefoto niet, maar kappen kon ze als de beste, zelfs zonder referentie. Toen ze de tondeuse bovenhaalde om de achterkant van Leone’s hoofd te scheren, keken ze elkaar aan. Oh, wat was alles veranderd. “Ben je zeker?” had Charlotte aan Leone gevraagd alvorens ze zich aan de creatie van het gewaagde kapsel zou wagen, net zoals zij zo vaak diezelfde vraag had gekregen, maar dan niet over haar kapsel.

In café Kavka in Antwerpen zat de zaal waar de open mic voor acht stand-up comedians plaatsvond quasi volledig vol. Mitchell was nerveus. Niet voor zijn set, want die was solide, geolied en wekte steevast menig lach in allerhande cafés, CC’s en zaaltjes ter lande op, maar wel voor die éne bulderlach aan het begin, de bulderlach wanneer hij werd aangekondigd, wanneer hij het podium moest betreden na de - quasi altijd heel erg larmoyante - introductie van de MC van dienst. Voor een naamsverandering had hij geen geld en voor een artiestennaam te veel schroom. Hij voelde zich geen artiest.

Quévin zat thuis, alleen, een maand of twee, had nauwelijks de woonst verlaten, had nauwelijks mensen gezien, gehoord, louter the last of the English roses gesproken via chatapps. Zijn woonst was ook nauwelijks zijn woonst. Wijnegem was geen Amsterdam, geen Brussel, geen Antwerpen, zeker geen Gent. En mensen buiten beschouwing gelaten miste hij Gent het meest van al. Hij nam een Xanax voor de zenuwen en dronk een Elixir d’Anvers tegen de zenuwen voor morgen. Zoveel mensen zien, zoveel mensen terugzien, het was als de grot van Plato na maanden verlaten om te belanden in de brandende zon van de woestijn, volgestouwd met waarachtige mensen die elk hun fata morgana bij zich hadden.

Razend kwam de kwieke Noëmi de trappen van de Oostakkerse Lunch Garden afgestormd. Ze had een chocolade muntstuk van 1 euro in de hand. Samen met haar vader Alfons was ze een hapje gaan eten na haar min of meer maandelijkse bezoek bij de psychiater op de Dendermondsesteenweg in Sint-Amandsberg bij Gent, waarbij haar vader haar steevast vergezelde, niet het minst om de kosten te drukken, want ze wist - en ze had het nodig, ook al wist ze niet hoe ze die immere dankbaarheid moest uiten - dat ze dan geen vervoerskosten moest spenderen, geen honorarium uit eigen zak moest betalen, geen volwaardige maaltijd. Maar wat haar immens stoorde, was dat zij - frontvrouw en leadgitarist van de coverband Spirit Desire - als klant - ook al betaalde vader Alfons altijd alles - moest betalen voor een natuurlijke behoefte terwijl de prijzen van de maaltijden al danig de inflatie hadden overschreden, maar traditie is traditie en somehow vond ze het wel cool om in dat restaurant dat haar deed denken aan haar crush van weleer, te gaan eten, elke keer opnieuw, en bij die zin moest ze steevast aan Twarres denken, maar ze kende geen Fries. Ze overhandigde de toiletman - die de krant zat te lezen - de chocolade munt van één vervalste euro en hij zei dat die munt van chocolade was en zij zei “Smakelijk” en sloot de deur van het toilet en liep terug naar de tafel waar haar vader en zij zaten met de swagger van iemand die too cool for cats was en een revolutie zouden starten als ze het lef, de aanzet hadden. “Moet ik je brengen, morgen?”, vroeg haar vader, en ze zei dat ze nog even ging nadenken, maar in haar hoofd wist ze al dat haar antwoord affirmatief zou moeten zijn in the end, want in haar flauwiteitenbrein weerklonken de frases “About a decade / just waiting for a chance / to tell him how she’s feeling / maybe get a second glance / now she’s probably used / to not living next door to Wido / Wido? Who the fuck is Wido?” What’s in your hea-ead, in your hea-ead, Gompie, Gompie, Gompie?

Het was een ongewoon warme 21 januari, en de klokken van de Gaverlandkapel in Melsele, België, en de klokken van de Gaverlandkapel in Melsele gaven aan dat het elf uur in de ochtend was. Een per een drukten de mensen de familie Claessens hun medeleven uit voor het verlies van hun Ludovic. Tussen de figuratie in het leven van elke solipsist dook af en toe een ex-Misantroop op, mensen die elkaar al een jaar of tien niet meer hadden gezien, hoogstens van elkaar hadden gehoord via-via, zoals die keer toen Wido een grote poëzieprijs had gewonnen, of die keer dat dankzij Facebook iedereen wist dat Charlotte eindelijk Charlotte was, of dat de Instagramfunctie om de voornaamwoorden aan te geven, van pas kwam, for old time’s sake, for new times’ sake.

Net voor de priester zijn sermoen wilde aanvangen, zwaaide de deur van de kapel van Gaverland open. In een blauw pak van velvet gekleed, met bijpassende blauwe John Lennonbril nog op, stond Alex even in het zicht van de attentie, want alle aanwezigen, om en bij de honderd mensen, hadden gehoord en gezien dat iemand in allerijl en zonder enige schroom de kapel nog betrad. De gekeerde hoofden zagen hoe Alex zijn zonnebril afnam, over zijn fel openstaande fleurige 70s-overhemd hing en zei: “Spreek maar, priester, let niet op mij.” Hij stapte naar voren en banjerde naar de eerste rij kerkstoelen, ging op de hoek zitten, op de rij die normaal louter voor de naaste familie bestemd is.

Het gekeerde hoofd van Aza zag dat Wido pal achter haar zat en zei: “Weet je nog, die keer dat Alex een kerk wou kopen?” Ze gremelden. Iedereen was veranderd, maar alles was nog hetzelfde.

Mirage (de niet gespeelde tekst)

431KB ∙ PDF file

Download

Deze versie van 'Mirage' was de oorspronkelijke, maar heb ik niet durven te opvoeren omdat ik niet klaar was en nog steeds niet helemaal ben om op mijn manier te beginnen met een zin à la "I just wanted to be on The Strokes". Maar paradoxaal genoeg is mijn niet opgevoerde theatertekst misschien - nee, for sure - mijn beste, meest openhartige en listige tekst ooit. Voor zulke boude uitspraken ben ik anderhalf decennium terug en eerder en later en nu gehaat, maar ik raak het aan, bespeel het, counter het, haal het onderuit, maar... in een metafictionele wereld die zo goed geschreven is dat het haast lijkt alsof het niet van mij is. "Humble brag." Het document is uiteraard © Yannick van Puymbroeck.

Download

En omdat ik mijn abonnee-aantal eens wil opschroeven en mijn abonnees moet verwennen: voor mijn verjaardag moet de tekst van mijn voorstelling Yankee on 37th Street klaar zijn en die tekst komt - primeur - achter een paywall. Want de desinteresse stoort me niet, het wordt tijd dat ik mijn werk begin te verkopen, en pardon my french, maar koop het nu het nog kan. “That Yannick eh.”

En ja, ook de affiche is zelf gemaakt. Duh. “That Yannick eh.”